Yorick

Trzynasty odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 2001/2002

Oczyszczeni i nostalgiczni

Triumfuje nowy dramat z zachodniej Europy na deskach Rozmaitości, które wystawiają aż dwa dramaty Sarah Kane: 4. 48 Psychosis w reż. Grzegorza Jarzyny i Oczyszczonych w reż. Krzysztofa Warlikowskiego, przedstawienia emocjonalnie rozedrgane, nawet obrazoburcze. Na afiszu pojawia się także blokerski dramat Howie i Rookie Lee Marka O’Rowe’a

Ostateczne zwycięstwo „nowych dzikich” w stolicy przynoszą Prezydentki Wernera Schwaba w Powszechnym (reż. Grzegorz Wiśniewski), z koncertem gry Ewy Dałkowskiej, Elżbiety Kępińskiej i Joanny Żółkowskiej (nagrodzone Boyem).

Ofensywa „dzikich” wywołuje ofensywę „oswojonych”, autorów źle widzianych w PRL. Ich domem staje się Współczesny: Wniebowstąpienie Tadeusza Konwickiego w reż. Macieja Englerta i Bambini di Praga Bohumila Hrabala w reż. Agnieszki Glińskiej.

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 2001/2002

Dwunasty odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 2000/2001

Czas na Villqista

Błyskotliwy debiut warszawski Villqista, w Rozmaitościach reżyseruje jednoaktówkę z cyklu Beztlenowce, a w Powszechnym idzie Noc Helvera. Rozmaitości wysuwają się na czoło stołecznych teatrów Bachantkami Eurypidesa w reż. Krzysztofa Warlikowskiego i Uroczystością w reż. Grzegorza Jarzyny o nośnym przesłaniu moralnym.

Najlepszą premierę sezonu daje Narodowy: Na czworakach Różewicza w reż. Kutza z Ignacym Gogolewskim jako niezrównanym Laurentym, spektakl stawiający pytanie o miejsce artysty we współczesnym świecie. Honoru Domu Wyspiańskiego broni Grzegorzewski Nocą listopadową, w nowym opracowaniu, i Jan Englert solidnym Fredrowskim Dożywociem.

Widowisko Krystiana Lupy (Dramatyczny) do tekstu Bernharda Wymazywanie, uznane za wydarzenie sezonu, wywołuje sprzeczne opinie: rozwlekłość przyćmiewa zalety, choć rojno tu od wysmakowanych aktorskich etiud, codziennych rytuałów, scen porywających. Nadmiar głuszy jednak tytułowe przesłanie.

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 2000/2001

Jedenasty odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1999 2000

Czas Grzegorzewskiego

Krzepi aktywność Powszechnego: kreacja Janusza Gajosa w Swidrygajłowie; najważniejsza premiera nowego polskiego dramatu, także o rosyjskiej duszy, Czwarta siostra Janusza Głowackiego (reż. Władysław Kowalski); zabawne Wesołe kumoszki z Windsoru w reż. Piotra Cieplaka, zjadliwa satyra na prowincję.

Udany Szekspir wchodzi na afisz w Teatrze na Woli – Wieczór Trzech Króli w reż. Andrzeja Wiśniewskiego, jak szwajcarski zegarek, a jednak to obarczony wadami i dysonansami Hamlet Krzysztofa Warlikowskiego budzi największe zainteresowanie, choć tylu połajanek od dawna nie odebrał żaden reżyser.

Trwa moda na Moliera, we Współczesnym Mieszczanin szlachcicem (reż. Maciej Englert), a w Narodowym Szkoła żon w inscenizacji Jana Englerta. Molierowski pojedynek braci Englertów, teatr aktorski (Współczesny) kontra teatr inscenizacji (Narodowy) kończy „remis”, oba spektakle akceptuje publiczność.

Sezon należy do Jerzego Grzegorzewskiego, który daje w Narodowym aż trzy wyśmienite premiery, Nowe Bloomusalem wg Joyce’a, Wesele (owacja na premierze trwa ponad kwadrans) i Operetkę Gombrowicza – uznaną (ankieta „Teatru”) za najlepsze przedstawienie w Polsce.

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1999/2000

Dziesiąty odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1998 1999

Taka ballada…

Piotr Cieplak montuje w Studiu kolaż Taka ballada, ilustrujący związki rozmaitych tekstów kultury – od Biblii po Kubusia Puchatka, jak puzzle sezonu teatralnego.

Reforma zagląda teatrom w oczy, brakuje pieniędzy, zmniejsza się liczba premier, nie odbywają się Warszawskie Spotkanie Teatralne.

Narodowy staje się Domem Wyspiańskiego. Jerzy Grzegorzewski mistrzowsko inscenizuje Sędziów przy Wierzbowej, przypowieść o ludzkim losie, rozdartym między sprzeczne namiętności i przeciwstawne porządki religijne. Na dużej scenie króluje Kartoteka Różewicza w reż. Kazimierza Kutza (Nagroda Boya) ze Zbigniewem Zamachowskim w roli Bohatera. Poza tym na afiszu Narodowego monumentalny Dialogus de passionae Kazimierza Dejmka; Taniec śmierci Strindberga w reż. Adama Hanuszkiewicza; autorski fresk Janusza Wiśniewskiego wg Samuela Zborowskiego Słowackiego i Traktat o marionetkach Kleista w inscenizacji Henryka Tomaszewskiego (Nagroda im. Swinarskiego). Wiele odrębnych stylistyk, które łączy staranność wykonania i zamysł ukazania panoramy polskiej sztuki inscenizacji.

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1998/1999

Dziewiąty odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1997 1998

Zwyciężył Puchatek

Nareszcie otwarty Narodowy z nową Sceną przy Wierzbowej. Silniej widoczni są koryfeusze przemian, Krzysztof Warlikowski i Grzegorz Jarzyna (reżyserują w Dramatycznym).

Warlikowski swoim feministycznym Poskromieniem złośnicy budzi zachwyty i potępienie. Z równie burzliwą reakcją spotykają się Niezidentyfikowane szczątki ludzkie Jarzyny. Kolorowa prasa ekscytuje się informacją, że aktorzy naprawdę się rozbierają i piją prawdziwe piwo.

Narodowy też budzi emocje: najpierw nominacją Jerzego Grzegorzewskiego na dyrektora, potem pomysłem połączenia z Operą. Na afisz wchodzą spektakle dyrektora: Ślub na otwarcie małej sceny, uznany za najlepsze przedstawienie sezonu (ankieta „Teatru”), i precyzyjna Noc listopadowa na dużej scenie.

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1997/1998

Ósmy odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1996 1997

Nie tylko śpiew nocy letniej

Co 5 warszawiak nie interesuje teatrem, co 2 bywa w nim raz w roku, co 4 parę razy, co 10 raz w miesiącu. 30 proc. chadza na komedie, 14 proc. na klasykę, awangardą interesuje się 5 proc.

Spektakle uczniów Krystiana Lupy: zimna Elektra Krzysztofa Warlikowskiego w Dramatycznym i gorący Bzik tropikalny Grzegorza Jarzyny w Rozmaitościach (premiery obu spektakli 18 stycznia 1997) zapowiadają zmiany w polskim teatrze – młodzi widzowie uznają, że Bzik jest „cool”.

Jerzy Grzegorzewski żegna się ze Studiem spektaklem Francis Bacon, czyli Diego Velazquez na fotelu dentystycznym Różewicza, importowanymi ze Starego Teatru Dziadami – dwanaście improwizacji otwiera odbudowany po pożarze Narodowy. Połowa Warszawy jest obrażona, bo nie dostała zaproszeń.

Otwarcie Sceny w Baraku Współczesnego wywołuje poklask: Maciej Englert daje Tango w doborowej obsadzie (m.in. Danuta Szaflarska i Wiesław MIchnikowski), ukazując dramat inteligencji, padającej ofiarą tych, którzy nigdy nie mają wątpliwości. Widzowie dosłownie szturmowali teatr, który musiał ulec i przeniósł spektakl na dużą scenę (zagrano go 170 razy).

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1996/1997

Siódmy odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1995/1996

Molier i Szekspir w jednym stali domu

Humbug, żart sceniczny Jana Machulskiego (Teatr Ochoty), zachęca do dyskusji o polskiej dramaturgii współczesnej. Niewiele jej w repertuarze, m.in. Semiramida Macieja Wojtyszki (Współczesny) i Cud na Greenpoincie Edwarda Redlińskiego (Teatr na Woli).

Królują klasycy współczesności: Mrożek i Różewicz. Teatr Ochoty przypomina Białe małżeństwo, w Polskim idzie Mrożkowski solidny Indyk.

Nowe impulsy daje Powszechny: debiutuje tu z powodzeniem Montownia, zespół absolwentów PWST, Zabawą Mrożka i Skarbem Stanisława Tyma, a także Dorota Landowska monodramem Jordan.

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1995/1996

Szósty odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1994/1995

Aktorskie koncerty i mistyfikacje

Nie jest to czas wielkich wydarzeń. Obok kilku aktorskich koncertów dominują przedstawienia zastępcze, cierpiące na niedowład wyobraźni, temperatury, myśli.

Nie dotyczy to Historyi o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim w inscenizacji Piotra Cieplaka w Dramatycznym, dla którego dawny tekst nie jest szacownym zabytkiem, ale współczesną wypowiedzią, którą ilustruje muzyka Kormoranów.

Inne wystawienia klasyki kultywują metodę tradycyjną, niekiedy z dobrym skutkiem – zwłaszcza w Powszechnym (Ożenek Gogola z Władysławem Kowalskim i Januszem Gajosem, a także Śluby panieńskie Fredry w reż. Andrzeja Łapickiego).

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1994/1995

Piąty odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1993/ 1994

Przemiana

Pierwszy spokojniejszy sezon po spadku frekwencji, choć w teatralnym repertuarze stolicy nie zachodzą jakieś rewolucyjne zmiany.

W Ateneum Tadeusz Konwicki reżyseruje Jegora Bułyczowa Gorkiego, na scenę trafia także jego Czytadło. W Powszechnym pełna jarmarcznego wdzięku Balladyna (reż. Jarosław Kilian, scenografia Adam Kilian). W Dramatycznym perfekcyjna Przemiana wg Franza Kafki (reż. Zbigniew Brzoza) z Jarosławem Gajewskim i sprawnie zrealizowany Szósty stopień oddalenia Johna Guare’ego (reż. Piotr Cieślak), pierwsza sztuka gejowska w Warszawie.

Sezon obfituje w nowe polskie sztuki, adaptacje i wznowienia. We Współczesnym prapremierą Miłości na Krymie Mrożka Erwin Axer wystawia inteligencji rachunek za oportunizm. Cały sezon upływa pod znakiem Mrożka: Na pełnym morzu w Teatrze Ochoty, Serenada i Lis filozof w Dramatycznym i Szczęśliwe wydarzenie w Kameralnym z Gołasem jako upiornym niemowlakiem, symbolizującym nieprzewidywalność tego czasu.

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1993/1994

Czwarty odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1992 1993

Kasa i widz

Mimo kłopotów finansowych, sporo przyzwoicie skrojonych premier. Studio pozostaje miejscem poszukiwań teatru autorskiego, Polski – Domem Fredry, Ateneum, Powszechny i Współczesny – teatrami nowego repertuaru. Swoją drogą idą Prezentacje, Teatr Ochoty czy Rampa, a także praski „off” – Szwedzka 2/4.

Gasną nadzieje na rychłe powstanie teatrów prywatnych. Impresaryjny Teatr na Woli daje Fedrę Racine’a z Anną Chodakowską. Bezdomny Teatr Pracownia wystawia Kabriolet Alaina van Crugtena (reż. Edward Wojtaszek), Scena na Szwedzkiej – Zamek Kafki (reż. Henryk Baranowski).

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1992/1993

Trzeci odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1991 1992

Raczej szaro

Bez olśniewających spektakli, ale sezon ważny i trudny. Recenzenci narzekają na jałowy repertuar, teatr na brak pieniędzy. Publiczność głosuje nogami – frekwencja na Gombrowiczowskim Ślubie w Teatrze Polskim ledwo przekracza 15 procent, ale żeby się dostać do Ateneum, nadal trzeba używać protekcji. Rekord frekwencji odnotowuje Metro Janusza Józefowicza – od premiery w styczniu 1991 do końca października idzie 500 razy dla około 300.000 widzów.

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1991/1992

Drugi odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1990 1991

Łabędzi śpiew

Teatr Rozmaitości traci status zespołu repertuarowego, pod nowym kierownictwem nie uciągnął nawet sezonu. Nadzieje wiązane z prywatnymi producentami słabną, zamiast nich pojawia się spektakularny konflikt Metro-Dramatyczny: Maciej Prus inauguruje dyrekcję w Teatrze Dramatycznym premierą Nie-Boskiej Komedii, ale prywatny producent woli grać musical. Prezes ZASP Andrzej Łapicki ostrzega: „Byt wielu teatrów jest zagrożony”.

Teatr jest w defensywie, odchodzi publiczność. W roku 1990 z teatrów w całym kraju odpływa kolejny milion widzów. Gorzej, że teatr traci język porozumienia z widownią, coraz trudniej mu tworzyć wspólnotę widowni i sceny.

Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1990/1991

Pierwszy odcinek „serialu” 25 sezonów w stolicy: 1989-2014 (dla nerwowych):

Sezon 1989 1990

Widmo zapaści

Skala zwycięstwa wyborczego 4 czerwca 1989 roku zaskakuje wszystkich, nawet aktorów, którzy stanęli po stronie rodzącej się demokracji. Nastrojowi radości, poczuciu wolności, ostatecznego zniesienia cenzury towarzyszy niepokój o przyszłość. Teatry warszawskie cierpią na wiele dolegliwości: nieuregulowane stosunki własnościowe, dwa spalone teatry (Narodowy i Rozmaitości), niedoinwestowanie i zarazem rozdęcie etatowe. Zespół Narodowego minister Izabella Cywińska rozwiązuje. Nadzieje budzi powrót Adama Hanuszkiewicza na fotel dyrektora, wprawdzie nie do Narodowego, ale do Nowego. Dowiedz się więcej »25 sezonów w stolicy: sezon 1989/1990