szefyorick

Ten apokryf jest tak napisany, że sprawia wrażenie autentycznego zapisu. Josel Rakower, jego bohater, doznawszy najstraszliwszych klęsk, osamotniony i czekający na śmierć w płonącym i mordowanym warszawskim getcie powiada z nadludzką niezłomnością: „Jestem dumny z tego, że jestem Żydem – nie pomimo postawy, jaką przyjmuje wobec nas świat, lecz właśnie ze względu na tę postawę. Wstydziłbym się być członkiem narodów, które zrodziły i wychowały owych zbrodniarzy, odpowiedzialnych za czyny, których przeciw nam dokonano. Tak, jestem dumny z tego, że jestem Żydem, ponieważ być Żydem to sztuka. Ponieważ być Żydem jest ciężko. To żadna sztuka być Anglikiem, Amerykaninem czy Francuzem. Zapewne łatwiej i wygodniej być jednym z nich, ale w żadnym razie nie jest to większym zaszczytem. Tak, to wielki honor, być Żydem”.

Tekst Zvi Kolitza powstał w ciągu kliku dni tuż po wojnie i do tej pory uważany za jedno z najważniejszych świadectw teologicznego przezwyciężenia zagłady. W wielu krajach dzieci uczą się jego fragmentów na pamięć, a wychowawcy podpowiadają, jakie przesłanie kryje. Tekst to więc szalenie wymagający i piętrzący przed aktorem same trudności. Sławomir Holland zmaga się z nimi zwycięsko, bo omija niebezpieczeństwo udawania, pokusę grania Josela Rakowera.

Dowiedz się więcej »Rozmowa z Bogiem

Eugenio Barba Named Winner of the IATC Thalia Prize

The Executive Committee of the International Association of Theatre Critics (IATC/AICT) is pleased to announce that the winner of its fifth Thalia Prize for Critical Writing is Eugenio Barba, theoretician, director, and founder of Odin Teatret in Denmark. The prize will be given in Beijing during the 27th World Congress of the IATC in October, 2014.

Eugenio Barba is one of the world’s most important writers on the subject of theatre anthropology. For critics and actors in the Western world, his writing opened new windows to acting, especially in relationship to Eastern tradition. His early works particularly popularized achievements of the Grotowski Laboratory and new methods of actor training. He formed a Scandinavian laboratory theatre called Odin Teatret/Nordic Teatrlaboratorium (1964), which still operates in Holstebro, Denmark; and he founded the International School of Theatre Anthropology (ISTA) in 1979.

Dowiedz się więcej »Eugenio Barba Named Winner of the IATC Thalia Prize

Komitet Wykonawczy Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych (IATC / AICT) ma przyjemność ogłosić, że zwycięzcą piątej edycji nagrody Thalia Prize został Eugenio Barba, pisarz, teoretyk, dyrektor i założyciel Odin Teatret (Dania). Nagroda zostanie oficjalnie wręczona w Pekinie podczas 27. Światowego Kongresu IATC w październiku 2014 roku. Gratulacje Laureatowi złożył wiceprzewodniczący IATC, Tomasz Miłkowski (na zdj,. obok) podczas Tygodnia z Odin Teatret w Instytucie Grotowskiego we Wrocławiu (początek września 2014).

Eugenio Barba jest jednym z najważniejszych pisarzy w dziedzinie antropologii teatru. Dla krytyków i aktorów w świecie zachodnim, jego pisarstwo otworzyło nowe spojrzenie, zwłaszcza w stosunku do tradycji Wschodu. Jego wczesne prace spopularyzowały osiągnięcia Laboratorium Grotowskiego i znaczenie jego nowych metod kształcenia aktora.

Barba założył skandynawski teatr laboratoryjny Odin Teatret / Nordic Teatrlaboratorium (1964), który nadal działa w Holstebro i Międzynarodową Szkołę Antropologii Teatru (ISTA), która istnieje od 1979 roku.

Dowiedz się więcej »Eugenio Barba laureatem Thalia Prize IATC

Wiele lat czekaliśmy na upamiętnienie dorobku Tadeusza Kantora (1915-1990) w miejscu, w którym jego dzieła, archiwa, rekwizyty, idee przemawiałyby we współczesnym kontekście do odbiorców wszystkich pokoleń nie tracąc także najmłodszych roczników. Potrzebne było miejsce gromadzenia się ludzi i skumulowania wiedzy o dorobku artysty, zdolne być ośrodkiem spotkania ze sztuką Mistrza w sposób atrakcyjny, bez kapci muzealnych, w nieoczywistej architekturze.

Obowiązek stworzenia takiego miejsca musiał wziąć na siebie Kraków, stolica Małopolski i Galicji, które były ojczyzną kulturową artysty i siedzibą Cricot 2. Kraków też zaopiekował się jego dorobkiem po nagłej śmierci. Śmierci, która była wydarzeniem symbolicznym, wręcz metafizycznym, ponieważ nastąpiła po próbie spektaklu Dziś są moje urodziny.

Dowiedz się więcej »Od Szkieletora do Kantora

Nagrodę za najlepsze przedstawienie 12. Ogólnopolskiego Przeglądu Monodramu Współczesnego w Warszawie otrzymał spektakl Od przodu i od tyłu w wykonaniu Mateusza Nowaka w reżyserii Stanisława Miedziewskiego. O monodramie pisze Tomasz Miłkowski:

Kto dzisiaj czyta Powrót posła (który znikł z lektur szkolnych)? Albo kto czyta błyskotliwą książkę Karola Zbyszewskiego Niemcewicz od przodu i od tyłu? Czyta z pewnością Mateusz Nowak, który wraz ze Stanisławem Miedziewskim napisał scenariusz swego najnowszego monodramu Od przodu i od tyłu. Pamflet Zbyszewskiego na schyłek Rzeczypospolitej, rodaków koszmarne wady i zapóźnienie cywilizacyjne, brak wyobraźni, zastępowany demonstrowaną tężyzną i (pozorną) gotowością do poświęcenia dla ojczyzny, to doskonały punkt wyjścia do refleksji o współczesnej kondycji Polaków. Treść opowieści, w której przewijają się dziesiątki postaci, a główna rola narratora przypada Julianowi Ursynowi Niemcewiczowi, posłowi inflanckiemu, dotyka bolesnego okresu schyłku rzeczypospolitej szlacheckiej, w tym czasów Sejmu Wielkiego i Konstytucji Trzeciego Maja. Ale rzecz o polskich omamieniach, prywacie, korupcji, bigoterii i krótkowzroczności ma nie tylko walor pouczającej lekcji historii. Nad spektaklem unosi się duch Gombrowicza z jego krytycznym, groteskowym ujęciem polskości.

Dowiedz się więcej »Od przodu i od tyłu

Miniony sezon zaczął się mocnym uderzeniem – otwarciem Teatru Muzycznego w Gdyni po przebudowie, który teraz na swoich trzech widowniach może pomieścić 1500 osób. Premiera otwarcia, Chłopi w inscenizacji Wojciecha Kościelniaka wzbudziła niekłamany entuzjazm. Powody do radości mieli także widzowie Olsztyna – premierą Fredrowskich Dam i huzarów powitano zakończenie trwającego kilka lat remontu Teatru im. Stefana Jaracza. Pierwszy rok w nowej siedzibie wykorzystał Teatr Konsekwentny, który pod nazwą Teatr WARSawy otworzył podwoje na Nowym Mieście, zdobywając sobie wierną publiczność. Coś też drgnęło w planach budowlanych Nowego Teatru Krzysztofa Warlikowskiego w Warszawie. Ruszyły przygotowania do wzniesienia Muzeum Sztuki Nowoczesnej na Placu Defilad, którego częścią ma być TR Warszawa. Tak więc w dziedzinie inwestycji (spełnionych i oczekiwanych) sezon należy uznać za udany. Nie brakowało też skupiających uwagę spektakli, które przyćmiewały wybuchające co pewien czas spory personalne i demonstracje ideologiczne. Co by nie powiedzieć, sezon, w którym dwukrotnie inscenizuje się Dziady (Poznań i Wrocław), Mizantropa (Poznań i Warszawa) czy Mistrza i Małgorzatę (Lublin i Warszawa/Białystok) zasługuje na dobrą pamięć.

Dowiedz się więcej »Odkrycia i powroty

Laudacja prof. Bożeny Frankowskiej przygotowana na Galę na Scenie Miniatura Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie z okazji przyznania ANNIE LUTOSŁAWSKIEJ przez polską sekcję IATC/AICT Nagrody im. Ireny Solskiej:

1. Laudacja. Trudno znaleźć to słowo w polskich słownikach i encyklopediach. Są natomiast dwa rzeczowniki łacińskie laudatio oznaczający pochwalę, laudator nazywający chwalcę i wielbiciela oraz czasownik laudo tłumaczący czynność – chwalić, sławić, wielbić.

W czasach nowożytnych używano słowa lauda. Miało trzy znaczenia. Pierwsze – pieśń pochwalna. Drugie – starsze – z terenu Włoch, żywe od XII do XIX w., nazywało powszechnie śpiewaną ludową pieśń religijną o charakterze pozaliturgicznym, której powstanie związane jest z zakonem Franciszkanów, szerzącym ludowe formy kultu. Trzecie – późniejsze znaczenie – z terenu Polski, używane od XIV do XVIII w. oznaczało uchwały sejmików ziemskich (ogółu szlachty danej ziemi), które miały moc ustaw i obowiązywały powszechnie bez zatwierdzenia władzy królewskiej.

Laudacja na cześć Anny Lutosławskiej jest zatem pieśnią pochwalną, a uchwalona przez „sejmik krytyków teatralnych” Stowarzyszenia Dziennikarzy RP przy ulicy Foksal w Warszawie ma mieć – poprzez Nagrodę Imienia Ireny Solskiej – moc powszechnie w teatrze polskim obowiązującą. Jak po szlacheckich sejmikach ziemskich! I bez zatwierdzenia władzy zwierzchniej, jeśli taka w zakresie teatru jeszcze w Polsce istnieje.

Dowiedz się więcej »LAUDACJA – DLA ANNY LUTOSŁAWSKIEJ, AKTORKI, REŻYSERKI, MALARKI, AUTORKI

Nagrodę im. Ireny Solskiej, ustanowioną przez polską sekcję Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyki Teatralnej/Klub Krytyki Teatralnej za wybitne osiągnięcia polskiej aktorki otrzymała za 2014 rok profesor Anna Lutosławska, związana od wielu lat z Teatrem Słowackiego w Krakowie. Na tej scenie przez wiele lat grała także sama patronka Nagrody Irena Solska (1877-1958).

Wręczenie nagrody kolejnej Mistrzyni sztuki aktorskiej jest zawsze okazją do przypomnienia szerszej publiczności patronki Nagrody, także aktorki, Ireny Solskiej legendy polskiego teatru heroicznie walczącej (także z własnym mężem, wybitnym reżyserem, aktorem i dyrektorem teatru Ludwikiem Solskim) o własne miejsce, indywidualny głos na scenie.

Nagroda im. Ireny Solskiej ma zaledwie czteroletnią historię, lecz jej dużą rangę oprócz postaci samej Patronki stanowi prestiżowa lista dotychczasowych laureatek (Danuta Szaflarska, Nina Andrycz, Emilia Krakowska). Dołącza do nich w tym roku Anna Lutosławska – pierwsza wśród wyróżnionych, której wieloletnia praca sceniczna związana była z Wrocławiem, Nową Hutą i Krakowem, nagroda wyszła więc poza stolicę, by stać się ważna dla całej scenicznej Polski.

Dowiedz się więcej »Od rzemiosła do mistrzostwa