wyobrażona „czwarta ściana” przestrzeni scenicznej, zabudowanej z pozostałych trzech stron. Koncepcja wypracowana w teatrze naturalistycznym (patrz:) Antoine’a, w którym chodziło o stworzenie złudzenia rzeczywistości, a… Dowiedz się więcej »czwarta ściana w teatrze
pojęcie należące do podstawowych kategorii estetyki (patrz:) Stanisława Ignacego Witkiewicza, której istotą było wskazanie na niezależność walorów artystycznych od sfery bezpośrednio-praktycznej (życiowej). „Czysta Forma –… Dowiedz się więcej »czysta forma
(fr. début), pierwszy występ na scenie, estradzie bądź w filmie.
aktor debiutujący na scenie; nazwę tę stosuje się nie tylko wobec aktora występującego po raz pierwszy, ale początkującego (pierwszy rok na scenie, okres nieoficjalnego stażu).
(łac. declamatio), 1. sztuka pięknego wygłaszania utworu literackiego, recytacja; wg Cypriana Norwida to osobna sztuka:
(łac. decoratio), zasadnicza część (por.:) scenografii, polegająca na organizacji i zabudowie przestrzeni scenicznej (bez kostiumów). Bujny rozkwit dekoracji datuje się od czasu wprowadzenie sceny pudełkowej… Dowiedz się więcej »dekoracja
(łac. = bóg z machiny), 1. urządzenie „mechane”, stosowane w teatrze greckim do ukazywania bogów, ingerujących w przebieg akcji; 2. nadmiernie optymistyczne i naciągane rozwikłanie… Dowiedz się więcej »deus ex machina
(gr. dialogos = rozmowa), 1. podstawowa forma wypowiedzi w dramacie (obok monologu), poprzez którą autor charakteryzuje postacie i przedstawia fabułę (także informuje o wydarzeniach, które… Dowiedz się więcej »dialog
(gr.), inaczej: tekst poboczny dramatu. Warstwa tekstu dramatu nie przeznaczona do wygłaszania przez aktorów, zawierająca uwagi sceniczne autora. Niekiedy tekst poboczny przedstawia samodzielne walory literackie,… Dowiedz się więcej »didaskalia
(gr. dia = wskroś + hórama = widowisko), wynaleziona przez Louisa Jacquesa Daguerre’a (1789-1851), francuskiego dekoratora, technika uzyskiwania wrażenia naturalnego krajobrazu – przez podświetlanie po… Dowiedz się więcej »diorama
zespół świadectw, składających się na zapis spektaklu: egzemplarz reżyserski (por.: partytura), projekty scenograficzne, ścieżka dźwiękowa, dokumentacja fotograficzna, zapis wideo, recenzje.
jedna z głównych postaci komedii dell’arte. Towarzysz, sąsiad, czasem przyjaciel (por.:) Pantalone. Ubrany w czarny kostium z krótkim płaszczem i biretem doktorskim, z wielkim nosem,… Dowiedz się więcej »Dottore
(gr. drama = czynność, akcja), nazwa używana w I połowie XIX w. na określenie utworu dramatycznego, nie mającego wyraźnego odcienia tragicznego lub komicznego, zwykle o… Dowiedz się więcej »drama
(gr. drama), rodzaj literacki (obok epiki i liryki), obejmujący dzieła przeznaczone do realizacji teatralnej, o charakterze fabularnym, w których dominującą formą wypowiedzi jest dialog, zwykle… Dowiedz się więcej »dramat
dramat powstały w czasach określanych jako antyk (starożytność), zwłaszcza (patrz:) tragedia grecka, (patrz:) dramat satyrowy, (patrz:) komedia.
odmiana dramatu, uprawianego przez twórców związanych z nurtem ekspresjonizmu, zwłaszcza w Niemczech. Dramaturgia tego typu cechowała się stosowaniem silnych środków wyrazu przy wykorzystaniu doświadczeń zarówno… Dowiedz się więcej »DRAMAT EKSPRESJONISTYCZNY
odmiana dramatu współczesnego, zapoczątkowana przez >Bertolta Brechta, np. Matka Courage i jej dzieci, Życie Galileusza, która polega na odejściu od realistycznego naśladownictwa rzeczywistości, w dramacie… Dowiedz się więcej »DRAMAT EPICKI
utwór dramatyczny, w którym dominujące miejsce przypada wątkom (elementom) fantastycznym, uprawiany zwłaszcza w okresie romantyzmu i modernizmu, np. Niebieski ptak >Maeterlincka, Zaczarowane koło >Rydla. Wątki… Dowiedz się więcej »DRAMAT FANTASTYCZNY
odmiana dramatu, charakterystyczna zwłaszcza dla teatru absurdu; w d.g. tradycyjna akcja zostaje zastąpiona ciągiem absurdalnych sytuacji, składających się na groteskowy obraz społeczeństwa (środowiska, grupy, jednostki).… Dowiedz się więcej »DRAMAT GROTESKOWY
odmiana dramatu, którego tematyka koncentruje się na wybranych epizodach z historii; historyzm jest głównym i niezbywalnym rysem takiego dramatu, np. Kościuszko pod Racławicami Władysława Ludwika… Dowiedz się więcej »DRAMAT HISTORYCZNY