Termin

dramaturgia, której podstawowym wyznacznikiem były idee symbolizmu (ucieczka od sielskich obrazów natury, zwrot w stronę kultury miasta i iluzji sztuki). W d.s. autorzy zrywali z… Dowiedz się więcej »DRAMAT SYMBOLICZNY

dramat pisany z uwzględnieniem specyficznej techniki telewizyjnej (możliwość montażu filmowego, efektów elektronicznych itp.), przeznaczony do realizacji na małym ekranie. W praktyce telewizyjnej realizuje się dla… Dowiedz się więcej »DRAMAT TELEWIZYJNY

inaczej: dramat obyczajowo-psychologiczny, odmiana utworu dramatycznego, kontynuująca tradycję dramatu mieszczańskiego; łączy cechy tragedii i komedii, skupiając uwagę widza (czytelnika) na psychologicznych i społecznych konfliktach bohaterów… Dowiedz się więcej »DRAMAT WŁAŚCIWY

(łac. = maski dramatu), osoby dramatu, zestawienie postaci występujących w utworze dramatycznym, umieszczane zazwyczaj na początku tekstu, po tytule i przed wskazówkami wstępnymi autora. Współcześnie… Dowiedz się więcej »DRAMATIS PERSONAE

1. autor dramatu (-tów); 2. w teatrze rosyjskim stanowisko literackiego rezydenta, odpowiadające funkcji kierownika literackiego teatru w Polsce – w warszawskim Teatrze Dramatycznym utworzono stanowisko… Dowiedz się więcej »DRAMATURG

(gr. dramatourgia), 1. twórczość dramatyczna, ogół utworów dramatycznych jakiegoś autora, nurtu, okresu, kręgu kulturowego itp., np. dramaturgia >Szekspira; 2. teoria, dawniej nazywana dramatyką, będąca uogólnieniem… Dowiedz się więcej »DRAMATURGIA

1. poddanie tekstu literackiego zabiegom adaptacyjnym na użytek sceny, polegające przede wszystkim na zastosowaniu dialogu (por. adaptacja teatralna); 2. opracowanie jakiegoś tematu literackiego w formie… Dowiedz się więcej »DRAMATYZACJA

kategoria estetyki teatralnej Georgija >Towstonogowa (1913-1989), wybitnego reżysera rosyjskiego, w którego realizacjach scenicznych „pod powierzchnią” toczącego się na scenie dialogu toczył się początkowo niewidoczny, ale… Dowiedz się więcej »DRUGI PLAN W DRAMACIE

zastępstwo lub druga obsada jakiejś roli (ról) granej na zmianę przez co najmniej dwóch aktorów.

zakłamanie, hipokryzja, kołtuneria; sposób postępowania zgodny z zasadą wyznawaną przez tytułową bohaterkę „Moralności pani Dulskiej” Gabrieli >Zapolskiej: „Na to mamy cztery ściany i sufit, aby… Dowiedz się więcej »DULSZCZYZNA

wymowa aktorska; dykcja teatralna wymaga szczególnie starannego przestrzegania ogólnych reguł (ze względu na słyszalność) poprawnej wymowy, zwłaszcza końcówek i trudnych zbitek. W polskim szkolnictwie teatralnym… Dowiedz się więcej »DYKCJA

dawniej (por.) anterprener, organizator pracy artystycznej zespołu. Często dyrektor skupia w jednym ręku kompetencje artystyczne (łącząc obowiązki dyrekcyjne z kierownictwem artystycznym) i organizacyjno-finansowe. Wpływ d.… Dowiedz się więcej »DYREKTOR TEATRU

podstawowa kategoria estetyki Bertolta >Brechta (por.: gra z dystansem). E.o. polegał przede wszystkim, na „oczyszczeniu sceny i widowni z wszelkiej magii”. Aktor według Brechta nie… Dowiedz się więcej »EFEKT OBCOŚCI

tekst dramatu opracowany na użytek konkretnego wystawienia; szczególną odmianą e. jest e. reżyserski, zawierający także adnotacje dotyczące inscenizacji, dodatkowe skróty tekstu, ewentualne uzupełnienia, obsadę.

(łac. expositio = wyłożenie), wprowadzenie w tematykę utworu, intrygę i świat postaci utworu, zwykle na wstępie dzieła, np. pierwsze sytuacje w „Fantazym” Juliusza >Słowackiego zapowiadają… Dowiedz się więcej »EKSPOZYCJA

odmiana popisu akrobatycznego, który polega na pokazie umiejętności zachowaniu równowagi w szczególnie utrudnionych warunkach i w obliczu realnego niebezpieczeństwa (np. na linie).

styl panujący w sztuce angielskiej za czasów Elżbiety I (2 poł. XVI w.) i jej bezpośrednich następców, będący wyrazem przewagi nowych tendencji renesansowych nad obecnymi… Dowiedz się więcej »ELŻBIETAŃSKI STYL

(fr. = użytek), pewien typ ról, szczególnie dobrze pasujących do warunków fizycznych i psychicznych aktora – mawiało się np. o e. amanta, wykonawcy ról bohaterskich,… Dowiedz się więcej »EMPLOI

(ang. = otoczenie), jedna z awangardowych form wypowiedzi artystycznej, zapoczątkowana przez dadaistów, która polega na stworzeniu zaskakującej aranżacji przestrzeni, najczęściej jakiegoś wnętrza. Autorem pierwszy polskiego… Dowiedz się więcej »ENVIRONMENT

(gr. epeisodios = poboczny), część dialogowa w antycznej tragedii greckiej, odpowiednik aktu w nowożytnym dramacie.