Przejdź do treści
tinder polska

“Teby z niewidzialną flagą”

Hermes jako wielofunkcyjna aplikacja, traktor ogrodowy jako ukochany rydwan i powrót pandemii Covid.

Oedipus Complete to trylogia składająca się z Laiosa Hany Lehečkovej w reżyserii Zuzany Burianovej, Króla Edypa Sofoklesa (V w. p.n.e.) w reżyserii Ivo Kristiána Kubáka oraz tańca The Abyss w choreografii Václava Kuneša.

Spektakl nie był parodią tragedii Sofoklesa, jednak chwilami niemal osiągał jej charakter. Ta tragikomedia utrzymana była w konwencji kiczu, a bohaterowie pierwszych dwóch części byli niemal karykaturalni. Akcja osadzona została w starożytnych, dotkniętych zarazą Tebach, czego przejawem miały być flagi współczesnej Grecji. Kiczowata sceneria, przesadna gra aktorska z dużą ilością żartów to świadomie wybrana konwencja, która regularnie dawała się zauważyć podczas przedstawienia.

Oedipus Complete miał łączyć starożytność i nowoczesność, ale – celowo – korzystając z przesady. Było to widoczne w scenografii i lokalizacji spektaklu. Miejsce wystawienia sztuki –ogród i patio muzeum Löw-Beer Villa – muzeum – symbolizowało materialne dziedzictwo kultury i nawiązywało do antycznego teatru wystawianego na świeżym powietrzu. Jednak na przestrzeni parku rozrzucone były stylizowane na greckie styropianowe posągi i kolumny, mające sprawiać wrażenie ”tandetnych”. Umiejscowienie spektaklu w plenerze pozwoliło na stworzenie kilku artystycznych scen, w tym tej najbardziej plastycznej – widocznej tylko z daleka rozmowy Edypa i Jokasty z rozpływającym się w ciemności jego alter ego.

Akcja ewoluowała i stawała się coraz bardziej mistyczna i dramatyczna. Laios Burianovej był komedią małżeńską opowiadającą o problemach króla Lajosa i królowej Jokasty, dość zamkniętą w interpretacji – czego symbolem była barykada za fontanną. Hermes okazał się wielofunkcyjną aplikacją na smartfony, Jokasta była zakupoholiczką, a Lajos królem niezdolnym do podejmowania jakichkolwiek decyzji, zarówno politycznych, jak i małżeńskich. Król Edyp Kubáka otworzył symboliczną barykadę Laiosa. Początkowo scenariusz kontynuował lekki, żartobliwy ton z pierwszej części, uwzględniając m.in. pandemię Covid. Ta część była jednak zdecydowanie bardziej symboliczna i dramatyczna. Kolejnym tego przejawem była charakteryzacja postaci satyrów. Ich rogi – symbol wiecznej zabawy – zostały odcięte i pozostawiły po sobie tylko dwa czerwone okręgi.

Król Edyp zaprosił na scenę tajemniczą postać, którą zagrał Mikuláš Čížek. Ubrany w bliskowschodnią białą tunikę z turbanem bohater za pomocą megafonu informował o wielu poległych w Tebach. Odczytałam to jako aluzję do wojny w Gazie. Miejsce pamięci poległych Tebańczyków z maskotkami, zdjęciami i później oświetlonymi kadziami – było nawiązaniem do miejsc pamięci poległych Palestyńczyków. Stąd, niezależnie od tego, że widoczna flaga była grecka, Ivo Kristián Kubák umieścił w spektaklu niewidzialną flagę Palestyny.

Ostatnia część, The Abyss, taniec Edypa (Václav Kuneš) z Antygoną (Rosalie Malinská), dosłownie i w przenośni zmienił perspektywę przedstawienia. Widzowie zostali poproszeni o zajęcie miejsc po przeciwnej stronie fontanny – osi sceny. Wcześniej przygotowane podium okazało się sceną taneczną.

Choreografia Václava Kuneša była pełna emocji, dopełnioną wieczorną atmosferą z pełnią księżyca. Ciekawie wykreowana została postać kobieca, którą interpretuję jako Antygonę, pomimo krzyku Edypa „Jocosta!”. W czerwieni rzeczywiście wyglądała jak swoja matka, ale nie tylko. Kolor oznaczał cierpienie, a ciekawy szczegół – czerwony kaptur – nawiązywał do baśni o Czerwonym Kapturku, która doczekała się licznych psychoanalitycznych analiz, pasujących do interpretacji mitu o Labdakidach.

Tryptyk Zuzany Burianovej, Ivo Kristiána Kubáka oraz Václava Kuneša przeprowadził dialog pomiędzy najgłębszymi i najpłytszymi potrzebami i pragnieniami człowieka. Ich Oedipus Complete był wymagającym, ale satysfakcjonującym spektaklem, łączącym w niekompatybilny sposób motywy antyczne i współczesne.

Martyna Szoja

Theater World Brno Festival 2024

IATC workshops

23.05.2024

Leave a Reply