40 WST: KURT GERRON. FÜHRER DAJE MIASTO ŻYDOM, reż. Wiktor Rubin, transmisja, 16 grudnia 2020

Spektakl Teatru Śląskiego budził sporo emocji zaraz po premierze, recenzentów dzieliły oceny – od zachwytu po odrzucenie. A to już wystarczający powód, aby przedstawieniu poświęcić uwagę (i zaprosić do udziału w WST). Od dawna pracujący wspólnie, Joanna Janiczek (scenarzystka) i Wiktor Rubin (reżyser) tym razem podjęli próbę historycznej rekonstrukcji nieodległej, ale groźnej przeszłości – mowa przecież o hitlerowskiej machinie zagłady i podjętej produkcji filmu propagandowego o domniemanym a szczęśliwym obozie (Getccie) w Terezinie, która odbywała się pod kierunkiem Kurta Gerrona, sławnego aktora niemieckiego żydowskiego pochodzenia, partnera Marleny Dietrich z „Błękitnego Anioła” i pierwszego wykonawcy Mackie Majchra w prapremierowym przedstawieniu Brechtowskiej „Opery za trzy grosze”. Gerron najpewniej nie miał wyboru, musiał przystać na niemoralną propozycję, jeśli chciał odłożyć egzekucję, a może nawet ocalić tych, którzy będą z nim pracowali.

Twórcy spektaklu tego pytania nie rozstrzygają. Koncentrują się raczej na technice produkcyjnej i nienatarczywym zderzaniu prawdy życia i prawdy ekranu, bo prawdziwe życie jest gdzie indziej. W rezultacie nie powstaje jednak trzymający w napięciu dramat, ale co najwyżej mozaikowy portret sytuacyjny, w którym nawet Agnieszka Kwietniewskie sugestywnie wcielająca się w postać Gerrona nie jest w stanie skupić na sobie uwagi (choć wrażenie sprawia jej melorecytacja songu z „Opery za trzy grosze”), a tym samym wywołać napięcia emocjonalnego. Powstało dość zimne widowisko, z którego prawdopodobnie ocaleje charakteryzacja Gerrona i hasło „Arbeit macht frein”, które pod koniec spektaklu skraca się do napisu „Art macht frei”.

Tomasz Miłkowski

Tekst i dramaturgia: Jolanta Janiczak
Reżyseria: Wiktor Rubin
scenografia: Łukasz Surowiec, Wiktor Rubin
kostiumy: Hanna Maciąg
Muzyka: Krzysztof Kaliski
Video: Łukasz Surowiec
Reżyseria światła: Michał Głaszczka
Obsada: Bartłomiej Błaszczyński (Benjamin Murmelstein), Katarzyna Brzoska (Olga Meyer Gerron), Natalia Jesionowska (Zdenka R.), Anna Kadulska (Alice H.S.), Agnieszka Kwietniewska (Kurt Gerron), Michał Piotrowski (Fredy H.), Aleksandra Przybył (Handa V.), Marcin Szaforz (Hans K.), Mateusz Znaniecki (Karl Rahm), oraz, Krzysztof Kaliski ( muzyka na żywo), Kamil Małeck (operator kamery), oraz statyści: Mateusz Banek, Krzysztof Ciemierz, Maciej Jabłoński, Mariusz Konieczny, Andrzej Kozak, Sebastian Krysiak, Arkadiusz Machel, Wojciech Pęksa, Wojciech Smolarczyk, Piotr Sobota, Piotr Stanusz, Jerzy Śpiewakowski, Robert Witkowski, Tomasz Wustrau, Sebastian Zastróżny

Teatr Śląski im. St. Wyspiańskiego w Katowicach.

(zdjęcie ze spektaklu: Natalia Kabanow/ materiały organizatora)

Leave a Reply