Przejdź do treści
Старая ссылка на Кракен не работает? Не бегите в Google! Именно этого ждут мошенники. Используйте надежный шлюз, который всегда ведет на актуальное зеркало. Добавьте в закладки kra45.at и забудьте о проблеме поиска ссылок навсегда.

Tango, czyli sztuka odzyskiwania własnego życia

„Do serca tanga” Rona Hutchinsona w reż. Anny Wieczur w Teatrze Muzycznym ROMA w Warszawie. Pisze Wiesław Kowalski.

Tango od pierwszych chwil wyznacza rytm i emocjonalny ton przedstawienia „Do serca tanga” Rona Hutchinsona, którego polska premiera odbyła się na Novej Scenie Teatru Muzycznego ROMA. W inscenizacji Anny Wieczur muzyka nie jest jedynie dopełnieniem teatralnej opowieści – współtworzy jej dramaturgię i przejmuje te emocje, których nie zawsze da się wyrazić słowami. Kameralna przestrzeń, dwoje aktorów i trzech muzyków wystarczają, by stworzyć widowisko pełne temperamentu, zmysłowości i humoru, ale także melancholii oraz refleksji nad kruchością ludzkiego istnienia. Entuzjastyczna reakcja publiczności potwierdziła, że przedstawienie znalazło z widzami wspólny język. Ma własny rytm, puls i temperaturę, a tango nie jest w nim efektowną dekoracją, lecz jednym z najważniejszych środków teatralnej ekspresji.

Reżyserka Anna Wieczur odnalazła w tekście Hutchinsona coś więcej niż historię kobiety, która pod wpływem życiowego doświadczenia postanawia zmienić swoje przyzwyczajenia. Virginia pracuje w londyńskim domu aukcyjnym, funkcjonuje w świecie uporządkowanym, przewidywalnym, z pozoru bezpiecznym. Dopiero konfrontacja z własną śmiertelnością uświadamia jej, jak niewiele z tego, co dotąd uważała za życie, rzeczywiście wynikało z jej decyzji. Spotkanie z tangiem otwiera przed nią nowe doświadczenia, ale też zmusza do spojrzenia na dotychczasowe wybory z innej perspektywy. Buenos Aires staje się miejscem, w którym dotychczasowy porządek przestaje być oczywisty.

Wieczur prowadzi tę historię z wyczuciem, nie sprowadzając jej do banalnej opowieści o późnym przebudzeniu zmysłów ani do romantycznej fantazji o egzotycznym nauczycielu tańca. Interesuje ją napięcie między społecznymi konwenansami a indywidualnymi potrzebami, między przywiązaniem do tego, co znane, a gotowością na zmianę. Uważnie oddaje również proces wewnętrznej przemiany Virginii, która musi zmierzyć się z własnymi lękami, przyzwyczajeniami i wyobrażeniami o sobie. W tym sensie tango staje się w przedstawieniu czymś znacznie poważniejszym niż taneczną fascynacją. Jest gestem sprzeciwu wobec życia, w którym zabrakło miejsca na własne pragnienia

Szczególne uznanie należy się Tomaszowi Borkowskiemu, który podejmuje aktorskie wyzwanie wpisane już w konstrukcję dramatu Hutchinsona: wciela się we wszystkie męskie postaci pojawiające się w opowieści Virginii. To zadanie wymagające ogromnej sprawności warsztatowej, wyobraźni i precyzji. Ojciec bohaterki, narzeczony, kolega z pracy, nauczyciel tanga i pozostali mężczyźni z jej życia nie są jedynie kolejnymi wcieleniami tego samego aktora. Borkowski nadaje im odrębne osobowości, różnicując temperament, sposób mówienia, gestykulację i sceniczną energię. Szczególnie wyrazisty jest Marco – charyzmatyczny nauczyciel tanga, w którego kreacji aktor znakomicie łączy uwodzicielską pewność siebie z niejednoznacznością i niepokojącą nieprzewidywalnością. Jego umiejętność błyskawicznego przechodzenia między postaciami imponuje, ale najważniejsze jest to, że każda z nich pozostaje wiarygodnym elementem świata wspomnień i doświadczeń Virginii.

Anna Iberszer, której powierzono również choreografię, wnosi do spektaklu przede wszystkim niezwykłą świadomość ruchu. Jej taniec zasługuje na szczególne uznanie. Jest w nim techniczna pewność, lekkość, elegancja, ale także temperament i umiejętność prowadzenia dialogu z partnerem. Tango wymaga bowiem czegoś więcej niż opanowania kroków. To sztuka napięcia, zatrzymania, spojrzenia, sugestii i zaufania. Wymaga nieustannego reagowania na drugą osobę, a jednocześnie zachowania własnej indywidualności. Iberszer doskonale odnajduje się w tej konwencji. Jej ruch ma muzykalność, a kolejne figury nie są popisem samym w sobie, lecz częścią opowiadanej historii.

W scenach tanecznych przedstawienie osiąga szczególną intensywność. Relacja między Virginią a Marco rozwija się nie tylko poprzez dialogi, lecz także przez zmieniający się dystans, sposób prowadzenia, dynamikę i jakość kontaktu. Ruch pozwala uchwycić to, co w ich relacji pozostaje niejednoznaczne: fascynację, zależność, pragnienie, ale również niepewność i emocjonalne zagubienie. Tango okazuje się dzięki temu pojemnym narzędziem teatralnym, zdolnym pokazać zarówno bliskość, jak i opór przed nią.

Muzyczna strona spektaklu stanowi jeden z jego największych atutów. Trzyosobowy zespół wykonujący muzykę na żywo – bandoneon, skrzypce i gitara – tworzy brzmieniowy świat przywołujący tradycję argentyńskiego tanga. Szczególnie bandoneon, ze swoim charakterystycznym, lekko chropowatym i przejmującym tonem, nadaje przedstawieniu niepowtarzalny koloryt. Jego dźwięk potrafi być jednocześnie namiętny i melancholijny, pełen energii, a za chwilę niemal bolesny. To instrument, którego brzmienie wyjątkowo sugestywnie przywołuje tęsknotę. Ważną rolę odgrywają również muzyczne opracowania i kierownictwo muzyczne Piotra Kopietza, dzięki którym warstwa dźwiękowa pozostaje integralną częścią teatralnej narracji.

Warto zwrócić uwagę również na scenografię Anny Wieczur. Zamiast realistycznego odtwarzania kolejnych miejsc otrzymujemy przestrzeń otwartą na wyobraźnię. Projekcje i światło pozwalają przenosić się między deszczowym Londynem a Buenos Aires, między zawodową codziennością Virginii a światem milongi, w którym obowiązują zupełnie inne reguły kontaktu z drugim człowiekiem. Oszczędność środków okazuje się zaletą. Niewielka scena nie ogranicza opowieści, lecz nadaje jej kameralność i intensywność. Aktorzy, muzycy i taniec pozostają w centrum uwagi, a kolejne zmiany przestrzeni dokonują się niemal niezauważalnie.

Interesujący jest także obecny w spektaklu dialog z innymi dziedzinami sztuki. Virginia nieprzypadkowo pracuje w domu aukcyjnym. Obrazy, ich interpretowanie i wycenianie, należą do jej zawodowej codzienności, ale stają się również punktem wyjścia do refleksji nad tym, co w życiu można zmierzyć, opisać i zamknąć w racjonalnych kategoriach. Odwołanie do Francisa Bacona i jego przejmującego przedstawiania ludzkiej kondycji nie jest jedynie intelektualną ozdobą. Wprowadza do opowieści pytanie o ciało, cierpienie, samotność i granice ludzkiego doświadczenia.

Pojawiają się również literackie tropy związane z Borgesem, którego twórczość trudno oddzielić od wyobrażenia Buenos Aires – miasta labiryntów, pamięci i nieoczywistych spotkań. Odniesienia te poszerzają kontekst historii Virginii. Pozwalają spojrzeć na jej doświadczenie nie tylko jako na osobistą zmianę, ale także jako na spotkanie z kulturą, która podważa dotychczasowe przyzwyczajenia i otwiera nowe perspektywy.

Jednym z wartościowych aspektów przedstawienia jest przekonanie, że sztuka nie musi być luksusowym dodatkiem do codzienności. Muzyka, taniec, literatura i malarstwo mogą wykraczać poza sferę estetycznych zainteresowań: poruszać, niepokoić, zmuszać do pytań, a nawet wpływać na podejmowane decyzje. Dlatego historia Virginii nabiera szerszego wymiaru. Nie chodzi wyłącznie o to, czy bohaterka znajdzie miłość ani czy nauczy się perfekcyjnie tańczyć. Istotniejsze jest, czy potrafi spojrzeć na własne potrzeby bez lęku i potraktować je jako ważną część swojego życia.

Hutchinson korzysta w dramacie z rozpoznawalnego motywu podróży, fascynacji i spotkania z kimś, kto otwiera przed bohaterką nowy świat. Inscenizacja Anny Wieczur wydobywa z tej opowieści więcej niż romantyczny wątek. Jej siłą jest połączenie kilku języków teatralnych, umiejętne rozłożenie akcentów między słowem, ruchem i muzyką oraz konsekwentne budowanie atmosfery, w której emocje nie potrzebują nieustannego objaśniania.

Najważniejsze pozostaje jednak pytanie, które spektakl pozostawia widzowi: ile miejsca w naszym życiu zajmują decyzje podejmowane z myślą o cudzych oczekiwaniach? Jak długo można odkładać na później to, co naprawdę nas porusza? I czy niekiedy dopiero doświadczenie graniczne pozwala zrozumieć, że czasu na zmianę nie mamy w nieskończoność?

Tango nie daje na te pytania gotowych odpowiedzi. Pokazuje natomiast, że relacja wymaga zaufania, umiejętności podążania za partnerem, ale też zachowania własnego rytmu. Bliskość wiąże się z ryzykiem, a wolność nie zawsze oznacza szczęśliwe zakończenie. Czasami zaczyna się od zgody na prawdę o sobie.

Anna Wieczur stworzyła przedstawienie kameralne w formie, ale bogate w znaczenia i emocje. Takie, po którym chce się jeszcze przez chwilę pozostać w teatralnym fotelu, posłuchać ostatnich dźwięków bandoneonu i pomyśleć o własnym życiu. Bo być może najważniejsza lekcja tego wieczoru brzmi: nie warto czekać na idealny moment, żeby zatańczyć swoje tango.

Fot. Karol Mańk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

AICT Polska
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.