Przejdź do treści
Старая ссылка на Кракен не работает? Не бегите в Google! Именно этого ждут мошенники. Используйте надежный шлюз, который всегда ведет на актуальное зеркало. Добавьте в закладки kra45.at и забудьте о проблеме поиска ссылок навсегда.

Ibis dbał o język polski i o Ursynowian

Młodsi mieszkańcy Ursynowa nie wiedzą kim był red. Andrzej Ibis Wróblewski. Było o nim głośno dopiero co, bo 17 listopada 2026 r. odbyła się w Domu Dziennikarza przy ul. Foksal IV Gala Nagrody im. Andrzeja „Ibisa” Wróblewskiego – Nagrody Młodych Dziennikarzy Warszawy i Mazowsza.

Organizatorem, jak zawsze, był Oddział Warszawski Stowarzyszenia Dziennikarzy RP. Kapituła konkursu, do którego wpłynęło wiele materiałów dziennikarskich do oceny, był nie byle jaki skład. Znaleźli się w niej redaktorzy: Tomasz Miłkowski, Marek Kuliński, Jan Kot, Adam Sęczkowski, prof. Tadeusz Kononiuk, Honorowymi członkami Kapituły byli prof. Jerzy Bralczyk oraz Elżbieta Wojnowska – żona zmarłego w 2002 r. patrona Konkursu. Kapituła, oceniając nadesłane prace, zwróciła uwagę na rzetelność i etykę zawodową, warsztat, jakość językową, oryginalność ujęcia tematu oraz wartość informacyjną i merytoryczną materiału. Mikita Tsiabus, z pochodzenia Białorusin, otrzymał główną nagrodę za materiał „Prawosławny wyjątek w katolickiej Polsce”.

Nieżyjący już prof. dr hab. Walery Pisarek, Honorowy Przewodniczący Rady Języka Polskiego PAN tak pisał o Andrzeju Ibisie Wróblewskim: „Był z pokolenia Kolumbów. Jako żołnierz Armii Krajowej ciężko ranny w bitwie pod wsią Pociecha na skraju Puszczy Kampinoskiej w r. 1944 uratował życie, ale już nie mógł później ani karabinu chwycić w garść, ani kontynuować gry na wiolonczeli. […] Zamieniwszy w ten sposób (niecałkowicie z własnej i nieprzymuszonej woli) karabin i wiolonczelę na pióro, postanowił wkrótce […] „bronić języka ojczystego, który jest dobrem powszechnym, tak jak żołnierz broni ojczyzny”. I w tym postanowieniu wytrwał do końca swego pracowitego życia. Ponad 40 lat ogłaszał w Życiu Warszawy cotygodniowe felietony wykpiwające błędy językowe. Pierwszy z tych felietonów ukazał się w r. 1960, ostatni – już po śmierci Autora – 27 marca 2002 r. Narzekał w nim, pisząc nie po raz pierwszy zresztą, że „głupstwo jest wieczne. Na nic się nie zda nawet wielokrotne powtarzanie tego samego, ludzie po prostu nie czytają. Nie czytają tego, co im się wkłada łopatą do głową i wlewa, jak olej; on to bowiem powinien wypełniać nasze mózgownice, a nie zwykła woda”. […] Jeżeli nie całkowicie, to w każdym razie w znacznym stopniu Jemu zawdzięcza Rada Języka Polskiego swoje istnienie”. Wypowiedź pochodzi ze strony Rady Języka Polskiego.

W czasach, gdy nie istniał samorząd terytorialny, a Ursynów blokowy jeszcze pozostawał w budowie, powstał Ursynowski Klub Spółdzielcy. Samoorganizowaliśmy się. Liderem Sekcji Kultury był Andrzej Ibis Wróblewski. Spotkania UKS odbywały się w Domu Rodzinnym przy ul. Koński jar – jedynej wówczas placówce kulturalnej. Tłumaczył wówczas, że na Ursynowie powinien powstać nie tyle dom kultury co Dom Słowa. Mówił, że nie jest ważne czy łańcuszek do spłuczki w toalecie jest spółdzielczy czy też nie, lecz by woda sprawnie spływała. Poprzez swoje kontakty spowodował, że spółdzielczy Dom Kultury Imielin otrzymał koncertowy fortepian.

Któregoś razu zaprosił mnie do kawiarni vis a vis „Życia Warszawy, w której to redakcji był reporterem, i jako przewodniczącemu Klubu przedstawił mi koncepcję utworzenia stowarzyszenia kulturalnego na Ursynowie. Była to wówczas śmiała myśl, jako że nie było stowarzyszeń lokalnych, a istniało Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Polski Czerwony Krzyż, Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Rosyjskiej i tp. Podsunąłem wówczas powołanie ursynowskiej gazety, co Andrzej podchwycił i doprowadził do powstania tygodnika „Pasmo”, które stało się narzędziem w rękach Ursynowsko-Natolińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. Zaprowadził mnkie do studia Polskiego Radia, gdzie nagraliśmy kilka odcinków audycji, w której zapowiedział, że wkrótce powstanie ursynowskie towarzystwo. I nie było zmiłuj – powstało dzięki jego energii i darze przekonywania. Ten dar był tego rodzaju, że nawet redaktor naczelny „Życia Warszawy” nie ważył się oponować dziennikarskim wypowiedziom Ibisa.

Oto co jego żona, znana wokalistka Elżbieta Wojnowska („Zaproście mnie do stołu”) powiedziała w udzielonym mi wywiadzie:

– Razem zamieszkaliście na Ursynowie.

– W 80-tym roku. W grudniu. Dokładnie na dwa dni przed świętami.

– Jakim był człowiekiem dla Ciebie, dla innych?

– Dla mnie był zawsze wspaniałym człowiekiem, powstańcem warszawskim. Miał absolutnie inny poziom rozumienia, tolerancji, jasno określone granice wolności i swoje istnienie w społeczeństwie rozumiał jako swoistą misję życiową. Uważał, że człowiek który żyje w jakimś społeczeństwie, jest temu społeczeństwu coś winien. Swoje umiejętności, wiedzę i rozumienie potrzeb społecznych powinien przekładać na codzienną pracę. I tak dosłownie postępował całe życie. Kiedy sprowadziliśmy się na Ursynów, a jednym z pierwszych przejawów niemożności funkcjonowania społecznego było to, że nie ma żadnej komunikacji, infrastruktury, to najpierw uruchomiliśmy taką samopomocową komunikację. Na kartonikach z jakichś opakowań napisaliśmy z jednej strony Centrum albo Śródmieście, a z drugiej strony Ursynów i    zabieraliśmy ludzi z przystanków Ursynowa  i z powrotem, z placu Unii, czy z placu Konstytucji.    Z tych tłumów na przystankach mogłam zmieścić troje i Andrzej też, bo jeździliśmy maluchami.

– Zamieszkaliście na osiedlu Imielin. Ursynów był wówczas pustynią infrastrukturalną, kulturalno-oświatową.

– Kiedy również z Jego inspiracji powstały pierwsze spółdzielcze placówki kulturalne okazało się, że nie za bardzo jest jak urządzać tam imprezy, bo nie ma instrumentów. Wtedy jeszcze nie było tych elektronicznych…Wszystkim natomiast wiadomo było, że w placówce kulturalnej powinien być po pierwsze instrument bazowy, czyli na ogół fortepian albo pianino. I On załatwił w Ministerstwie Kultury trzy wielkie instrumenty koncertowe dla Ursynowa.

Jeden stoi w Domu Sztuki i ma charakter zabytkowy, drugi – koncertowy jest w Domu Kultury Imielin, a trzeci w dzisiejszej Galerii Działań. I w tych klubach odbywały się regularne zajęcia kulturalne, które integrowały społeczność. Więc były koncerty Opera Viva, były koncerty laureatów II etapu konkursu chopinowskiego. Automatycznie, za darmo, dawali potem koncert w Galerii Działań albo w Domu Kultury Imielin. Tłumy ludzi na to przychodziły. Andrzej sprowadzał również za jakieś „psie pieniądze” największe gwiazdy pianistyki polskiej i zagranicznej, które tu miały swoje recitale, czy prawdziwe gwiazdy polskiej estrady: Młynarski, Tylman, Kwiatkowska.

Dla Niego wszystkie drzwi były pootwierane i po to, żeby ktoś coś mógł zrobić, to On pierwszy musiał otworzyć komuś drzwi. Uprzedzić, że ktoś przyjdzie w takiej a takiej sprawie, poprosi o pomoc. Miał tę siłę przebicia, dlatego że był osobą publiczną, którą szanowano za olbrzymią tolerancję, apolityczność. I świadomość społecznej rangi kultury prezentowaną w każdej niemal dziedzinie, na każdym froncie.

– Pamiętam, że Ibis był pomysłodawcą Ursynowsko-Natolińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego.

– Nie tylko. Był jego autentycznym założycielem. Dyskutowaliśmy na ten temat, odbierałam telefony i telefonowałam w różnych sprawach i do różnych ludzi i zanosiłam korespondencję. Działacze nominowani na stanowiska w UNTSK byli praktycznie figurantami podpisującymi jedynie pisma stworzone przez Andrzeja w sprawach, które On uważał za konieczne do załatwienia, poczynając od przydziału papieru, załatwienia drukarni, skończywszy na tematyce. Byłam żywym świadkiem tego procesu, niejedno z tych pism sama pisałam, potem biegłam po podpis prezesa UNTSK. To Andrzej zorganizował pierwszy zespół redakcyjny, zaproponował Markowi Przybylikowi funkcję pierwszego naczelnego. Sam pisywał przez pierwszy rok za darmo do każdego numeru. Pierwsze numer „Pasma” rozdawaliśmy we dwoje pod Megasamem. Mam w Jego dokumentach pismo ówczesnego prezesa RSW Prasa-Książka-Ruch, który przyznaje Andrzejowi nagrodę za skuteczność „metodą na zmęczenie” w walce o powstanie „Pasma”, pierwszego lokalnego pisma w Polsce. Dla nas była to po prostu wspólnota interesów, wspólnota działań społecznych. W sposób identyczny rozumieliśmy swoją rolę w tej nowej społeczności. Na tzw. starym Ursynowie mieszkali już ludzie, z którymi Andrzej się znał, współpracował, z ludźmi z tzw. świata dziennikarskiego czy artystycznego. Mając możliwość kontaktowania się w redakcji inspirował tych ludzi do współtworzenia takiej organizacji, jak stowarzyszenie miłośników Ursynowa. Wszyscy uważali, że może trzeba jakiejś specjalnej siły, jakiejś specjalnej presji na władze. Andrzej wiedział, że dla spraw społecznych da się otworzyć wszystkie drzwi. Jeżeli człowiek nie załatwia swoich interesów, tylko działa dla społeczeństwa, to zyskuje tym szacunek, autorytet. Andrzej nigdy nie przyjmował nagród pieniężnych za pracę społeczną.

Dodam, już za Elę, że miał swój udział także w powstaniu w 1987 r. Teatru Za Dalekiego, który właśnie w Domu Sztuki obchodzi jubileusz powstania. Muszę też wspomnieć o Ursynacie – pierwszej eksperymentalnej telewizji kablowej w krajach socjalistycznych. Studio telewizyjne mieściło się przy ul. Marco Polo 1, gdzie pojawiła się Galeria Działań. Andrzej mieszkał w sąsiednim budynku. Zorganizował konkurs na spikera telewizyjnego. W komisji konkursowej zasiedli: Jan Suzin, Edyta Wojtczak. Wygrała Jola Pieńkowska przed Basią Mąkosa-Stępkowska. Oddaję jej głos.

– Redaktora Andrzeja Ibisa-Wróblewskiego spotkałam osobiście po raz pierwszy podczas konkursu na prezentera telewizji osiedlowej na Ursynowie. Telewizja ursynowska to było kolejne „dziecko” Ibisa, a cały ten pomysł ujrzał światło dzienne być może między innymi dlatego, że Ibis miał szczęście do „dzieci” (miał ich trochę i w przenośni i dosłownie, bo syn, Mieszko, był jeszcze młodszy niż osiedlowa telewizja, a starszy syn, Tomek, jako młody chłopaczek wymyślił podobno nazwy Pasmiss i Pasmister, a więc zapewne zdolności twórcze odziedziczył po Rodzicach-twórcach, bo żoną redaktora Andrzeja Ibisa-Wróblewskiego była znana piosenkarka – Elżbieta Wojnowska).

Ogłoszenie o konkursie przeczytałam w „Paśmie” i stawiłam się przed komisją konkursową w miejscu, gdzie dzisiaj jest Galeria Działań. Już sam skład jury onieśmielał, bo stanowiły je wielkie gwiazdy dziennikarstwa polskiego: między innymi Andrzej Ibis-Wróblewski, Edyta Wojtczak i Jan Suzin. Wszyscy kandydaci na przyszłych prezenterów najbardziej bali się Ibisa, bo miał opinię człowieka potrafiącego zaskakiwać i uchodził za nieco złośliwego, a jego zadaniem było wymyślenie „złośliwej” tzn. kłopotliwej etiudy dla kandydatów na prezenterów i przeprowadzenie z nimi rozmowy. Jak później wiele razy miałam się okazję przekonać – nie była to w istocie złośliwość, lecz wysokie stawianie poprzeczki, swoisty, ale życzliwy sposób pokazania, że ci, którzy nie potrafią być kreatywni i nie są w stanie odnaleźć się w trudnej sytuacji, nie mają czego szukać w świecie dziennikarskim.

Redaktor Ibis-Wróblewski nawet w zwykłych rozmowach lubił bawić się słowem i chyba lubił też trafiać na równego przeciwnika w rozmowie, bo ten stawał się dla niego wyzwaniem. Ibis zaskakiwał i prowokował, lecz doceniał tych, którzy nie dali się sprowokować. Surowo, ale chyba sprawiedliwie oceniał ludzi, bo w konkursie na prezenterów telewizji osiedlowej przeszli właśnie ci, co choć w minimalnym stopniu zaskoczyli go tym, że nie dali się sprowokować, a ta umiejętność potem bardzo się przydawała w pracy na wizji.

Miałam szczęście przeprowadzać z Andrzejem Ibisem-Wróblewskim pierwszy wywiad dla studia „Ursynat” już pod skrzydłami firmy „Porion”. Pamiętam, że spytałam Go wtedy między innymi o plany zawodowe, a on z właściwą sobie ironią odpowiedział, że najbardziej lubiłby taki stan, kiedy leżałby sobie spokojnie nic nie robiąc (Ibis spokojnie? – tego naprawdę nikt z nas, młodych wówczas dziennikarzy, nie mógł sobie wyobrazić) i wachlowałyby go trzy piękne hurysy, a on by… wymyślał, wymyślał, wymyślał.

W tekście wykorzystałem swoje autorskie materiały, które zamieściłem w jednej z książek o Ursynowie.

Oprac. Andrzej Rogiński

[Fot. Wojciech Wełnicki, rys. Jacek Frankowski]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

AICT Polska
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.