ODYSEJA. Historia dla Hollywood

Nie wiem, czy Izolda Regensberg byłaby zadowolona. Jej walkę o uratowanie męża w latach okupacji, a potem zabiegi o unieśmiertelnienie własnego losu w hollywoodzkim filmie opisała sugestywnie Hanna Krall w reportażu Powieść dla Hollywoodu i książce Król Kier znów na wylocie, które stały się podstawą scenariusza spektaklu Krzysztofa Warlikowskiego. Wątki z opowieści Hanny Krall (nie pierwszy raz obecne w spektaklach reżysera) zderzone zostały z Odyse Homera. Powrót albo i odwrót Odysa (znakomity Stanisław Brudny, który zastąpił Zygmunta Malanowicza, zmarłego przed premierą) konfrontuje Warlikowski z walką Izoldy. On nie chce nieśmiertelności, którą ofiarowuje mu Kalipso, ona jej łaknie, choć w sensie symbolicznym, trochę nawet kiczowatym, bo w hollywoodzkim stylu: dość, że Taylor zagra ją w filmie.

Izolda R. chciała żeby powstał wielki „buch” o jej życiu, wciąż niezadowolona z „cienkich” książek Krall. Inscenizacja w Nowym mogłaby jej przypaść jednak do gustu, bo historia Izoldy i jej męża urosła. Nie tylko dzięki motywowi wędrującego Odysa, wracającego i odchodzącego, ale także wielu innym dodatkowym epizodom, począwszy od spotkania w HoIlywood z Elizabeth Taylor (Magda Cielecka) i projekcji fragmentu domniemanego filmu Romana Polańskiego (Piotr Polak), a kończąc na zamykającej spektakl przypowieści o dybuku zamieszkującym reba Groshkovera z Lublina (świetna w tym epizodzie Ewa Dałkowska).

Aktorsko to przedstawienie wyśmienite, choć niełatwe w odbiorze przez wielotorowość narracji – to jak model do samodzielnego składania już po spektaklu. W pamięci pozostanie wiele mocnych kreacji: Andrzeja Chyry w roli Heideggera (wstrząsający monolog zaczerpnięty z Ryszarda III), Ewy Dałkowskiej i Mai Ostaszewskiej jako Izoldy starszej i młodszej – prawdę mówiąc każdy z aktorów Nowego Teatru miał tu okazję pokazania niezwykłych możliwości – wśród nich Mariusz Bonaszewski jako mąż Izoldy, zagubiony w świecie ocalonych, wciąż prześladowany przez przeszłość, nieobecny w czasie teraźniejszym. W pamięci pozostaną też słowa Hanny Krall, komentującej wymykającą się opisaniu tragedię Holocaustu: „im więcej rozpaczy tym mniej trzeba słów”.

ODYSEJA. Historia dla Hollywoodu, reżyseria Krzysztof Warlikowski, scenografia Małgorzata Szczęśniak, scenariusz Krzysztof Warlikowski, Piotr Gruszczyński na podstawie Odysei Homera oraz Króla Kier znów na wylocie i Powieści dla Hollywoodu Hanny Krall, współautor Adam Radecki, współpraca Szczepan Orłowski, Jacek Poniedziałek, współpraca artystyczna Claude Bardouil, dramaturgia Piotra Gruszczyński, współpraca Anna Lewandowska, muzyka Paweł Mykietyn, reżyseria świateł Felice Ross, wideo i animacje Kamil Polak, zdjęcia do filmu Przesłuchanie Paweł Edelman, produkcja Nowy Teatr, premiera 4 czerwca 2021.

Spektakl dedykowany Zygmuntowi Malanowiczowi (1938-2021).

Leave a Reply