Rozpoczął się nowy rok akademicki, a na terenie kampusu centralnego Uniwersytetu Warszawskiego przed dawnym gmachem Biblioteki przyciąga uwagę Pomnik Studenta. Warszawski student zasiadł na ławce w 2003 roku. Dużo starszy – bo liczący aż 122 lata – jest Pomnik Studenta we Wrocławiu na placu Uniwersyteckim. Tamtejsza Fontanna z Szermierzem jest jednym z najbardziej charakterystycznych i najpopularniejszych pomników w mieście.
Kiedy w 2020 roku ogłoszono Międzynarodową Wystawę Ekslibrisów na wrocławskiej uczelni, od razu zdecydowałam się wykonać znak książkowy (dedykowany Instytutowi Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego) właśnie z tym symbolem miasta. Finalnie w wystawie wzięli udział artyści z ośmiu krajów (Polska, Rosja, Serbia, Kazachstan, Norwegia, Białoruś, Czechy, Meksyk), a wszystkie prace zasiliły zbiory Biblioteki Uniwersytetu we Wrocławiu.
Ale wracając do Szermierza, z którym wiążą się ciekawe historie. Pomnik wykonał z brązu niemiecki rzeźbiarz, profesor berlińskiej Akademii Sztuk Pięknych: Hugo Lederer (1871-1940), który jest także twórcą Fontanny z delfinami w Poznaniu. Lederer jako młody, początkujący rzeźbiarz przyjechał do Wrocławia, aby uczyć się w pracowni Christiana Behrensa – artysty, który wykonał wiele dzieł dla Wrocławia, Świdnika i Gdańska. Otóż jak głosi legenda sam Lederer po przyjeździe do miasta lekkomyślnie przegrał w karty cały majątek, a nawet…ubrania. Litościwi koledzy zostawili mu tylko szpadę – symbol szlacheckiego stanu i męskiego honoru. Dlatego rzeźba Szermierza przedstawia nagiego młodego mężczyznę jedynie ze szpadą w dłoni. Ma być przestrogą dla studentów, by nie nadużywali trunków, stronili od hazardu i zgubnego, hulaszczego życia. Szermierz/ Student cieszy się sympatią mieszkańców i studentów, którzy w mroźne zimy bywa ubierany w czapkę i szalik, a czasem nawet w bokserki.
Co ciekawe, identyczna rzeźba znajduje się w zabytkowym zamku Czocha (w Suchej nad Zalewem Leśniańskim), a wersja miniaturowa ozdabia gabinet dyrektora wrocławskiego Muzeum Miejskiego. A ponieważ stanęła na cokole 26 listopada 1904 roku, wkrótce Szermierz będzie obchodził swoje urodziny.
BEATA JOANNA PRZEDPEŁSKA