W 2023 roku Regionalna Biblioteka „Lyuben Karavelov” w Ruse (Bułgaria) ogłosiła temat XIX Międzynarodowego Konkursu na Exlibris: „Ex Libris – Ex Dillema”. Było to wyzwanie dla artystów, aby poszukali filozoficznej istoty różnorodnych dylematów, nurtujących współczesnego człowieka.
Dla mnie symbolem tych egzystencjalnych rozterek jest szekspirowski Hamlet i jego słynne „być albo nie być”. I monolog: „Kto postępuje godniej: ten, kto biernie stoi pod gradem zajadłych strzał losu, czy ten, kto stawia opór morzu nieszczęść i w walce kładzie im kres?” (w przekładzie Stanisława Barańczaka).
Swój konkursowy ekslibris dedykowałam warszawskiemu Teatrowi Narodowemu. Na tej scenie widziałam dwie znakomite realizacje „Hamleta”: w 1970 roku w reżyserii Adama Hanuszkiewicza (z Danielem Olbrychskim w roli tytułowej) i w ubiegłym roku – w reżyserii Jana Englerta z rewelacyjną rolą Hugo Tarresa.
Na konkurs nadesłano 284 prace 204 artystów z 29 krajów. Najstarszy uczestnik – Gyorgy Boros – urodził się w 1934 roku; najmłodszy – Roman Darvu – w 2017 roku. „Hamlet” nazywany jest czasem „Biblią o człowieku”. Codziennie tysiące ludzi zadają sobie to samo pytanie, powtarzają jak echo: być – nie być, być – nie być. Oszalałe z miłości Ofelie szukają swoich książąt, nie chcą iść do klasztoru. Mówisz, że Dania jest więzieniem i pewnie masz rację, ale nie próbuj uciekać, bo Dania jest wszędzie. Rozpaczliwie szukasz sensu życia, poznajesz tajemnice świata. Czytasz słowa, słowa, słowa. Dobranoc, mój książę, śpij spokojnie – teraz, kiedy już wiesz, że reszta jest milczeniem.
BEATA JOANNA PRZEDPEŁSKA