Przejdź do treści

Lektury Yoricka: Weiser Dawidek Pawła Huelle

Powieść Pawła Huelle o dojrzewaniu w trudnych czasach stalinizmu i powojennych kompleksów, osnuta wokół niewyjaśnionego zaginięcia żydowskiego chłopca w Gdańsku latem 1956 roku, będąca poważną próbą rozliczenia z przeszłością.

Opowieść o doświadczeniu z lat młodości bohatera prowadzi pisarz z dwóch perspektyw: oficjalnie toczonego dochodzenia, bezpośrednio po zajściu, które nie przyniosło jednoznacznych wyników, i prywatnego śledztwa podjętego po latach przez szkolnego kolegę Dawidka, Hellera (zarazem narratora), usiłującego dociec prawdy. Losy szkolnych przyjaciół z robotniczego przedmieścia rozeszły się: Ela wyjechała do Niemiec, Piotr zginął w grudniu 1970 roku, Szymek został działaczem związkowym, i jedynie Heller pozostał z dala od polityki i to on właśnie bada mroczne karty swego dzieciństwa. Jego obsesją staje się zgłębienie tajemnicy Weisera, zrozumienie, kim był, czego chciał. Wracają w pamięci eksperymenty pirotechniczne Dawidka, jego pokazy lewitacji, ujarzmiania dzikich zwierząt, dzięki którym stał się wzorem dla ówczesnych jedenastolatków. Wracają pytania, np. dlaczego wystawiał tarcze strzelnicze z wizerunkami znienawidzonego nauczyciela M-skiego ucharakteryzowanego na Stalina i Eisenhauera?

Narrator próbuje to wszystko odcyfrować, rekonstruując dramatyczną przeszłość, w której dziecięce zabawy sąsiadują z dramatycznymi doświadczeniami na Wybrzeżu, mrokiem okupacji, stalinizmem. Szczególne wrażenie czyni postać Zółtoskrzydłego, uciekiniera z domu psychicznie chorych, głoszącego przerażające proroctwa w stylu Ezechiela. Spotkanie z upiorami dzieciństwa nie przynosi jednak ukojenia – niepokojące pytania o rodowód generacji pozostawia pisarz bez odpowiedzi.

Yorick

Weiser Dawidek Pawła Huelle, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk, 1987.

Leave a Reply