Powieść buntownicza, satyra na hipokryzję mieszczaństwa, elit gospodarczych i duchowych (w tym przywódców katolików i protestantów), którzy troszczą się jedynie o pozory. Bohater, wywodzący się z zasobnego domu Schnierów – jego ojciec jest potentatem w przemyśle wydobywczym (węgiel brunatny), porzuca szkołę i wybiera karierę klowna. Zakochany w córce ubogiego lewicowca, niegdyś antyfaszysty, dzisiaj właściciela sklepiku, wiąże się z dziewczyną. Maria, wierząca i praktykująca katoliczka, głęboko przeżywa utratę dziewictwa i tuż przed maturą rezygnuje ze szkoły. Rozpoczynają wspólne życie, ale „usłużni” opiekunowie tak długo je zakłócają aż doprowadzają do ich rozstania. Porzucony klown stacza się, pije na umór, traci klientelę, na próżno usiłuje odzyskać Marię. Pisarz przedstawia bohatera w końcowej fazie tych zmagań, kiedy odtrącony przez wszystkich i załamany klown próbuje – wbrew faktom, Maria bowiem poślubiła pewnego działacza katolickiego – odbudować związek z Marią i na nowo ułożyć swoje życie zawodowe. Wydzwania więc po wpływowych znajomych, spotyka się nawet z ojcem i bratem (który wstąpił do klasztoru), ale pozostawiony sam sobie na koniec zaczyna żebrać na ulicy jako śpiewający gitarzysta. Nie ma dla takiego „wyrzutka” miejsca w społeczeństwie sytych i moralnie obojętnych. Pewną osobliwością odczuć bohatera jest wyczuwanie przez niego zapachów przez telefon – ta wyobraźnia węchowa nieraz odstręcza go od rozmówców. Bohater nie może z nikim się porozumieć:
- Katolicy drażnią mnie – powiedziałem – bo są nielojalni.
- A protestanci? – spytał śmiejąc się.
- Protestanci działają mi na nerwy swoją nieustanną gadaniną o sumieniu.
- A ateiści? – śmiał się w dalszym ciągu.
- Ci nudzą mnie, bo ciągle mówią o Bogu.
- A kim jest właściwie?
- Ja jestem klownem (…)
Krytycy zwracali uwagę, że wyznania sponiewieranego przez bliźnich bohatera pobrzmiewają „tonem przejmującej skargi”, uznając niekiedy tę powieść za najwybitniejsze dzieło pisarza.
Ansichten eines Clowns, 1963, Zwierzenia klowna, tłum. Teresa Jętkiewicz, 1968.