Katarzyna Lemańska w Sondzie YORICKA: Krytyk w czasach zarazy

Redakcja Yoricka zwróciła się do laureatek i uczestników II etapu zakończonej niedawno 7 edycji Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego dotyczącymi sytuacji krytyki w czasach pandemii:

1. Czy pandemia pozostawi trwały ślad w życiu teatrów w Polsce? 

2. Jaka powinna być funkcja recenzentów w czasach pandemii?

3. Czy krytyka nie będzie już taka sama, kiedy pandemia ustąpi?

Odpowiada KATARZYNA LEMAŃSKA, laureatka 7 edycji Konkursu im. Andrzeja Żurowskiego:

1.

Jeśli pandemia odciśnie długotrwałe piętno na zasadach kształtowania repertuaru, to głównie z przyczyn finansowych. Dlatego tak ważne jest powstanie „tarczy antykryzysowej” dla teatrów – takie rozmowy trwają w zespole eksperckim przy Instytucie Teatralnym. Mocno wierzę w działalność tego zespołu – są nadzieje, że obecny kryzys przyczyni się do ministerialnych reform w zakresie funkcjonowania teatrów.

Obostrzenia obowiązujące od 6 czerwca w ramach czwartego etapu znoszenia ograniczeń związanych z COVID-19 mocno wpływają na pracę teatrów, ale z nadzieją tłumaczymy je sobie jako tymczasowe. Nie wyobrażam sobie, aby zdjęcie zredukowanej widowni z The Berliner Ensemble dokumentowało naszą przyszłość. W trakcie izolacji debatowano, czy teatr popandemiczny stanie się miejscem przepracowania społecznej traumy, czy dyrektorki i dyrektorzy teatrów skłonią się raczej ku repertuarowi rozrywkowemu. Na początku czerwca widzimy rozłam – w internecie realizowane są projekty dotowane w ramach „Kultury w sieci”, a na sceny wracają zaplanowane na ten sezon spektakle. Te teatry, które mogą spełnić warunki bezpieczeństwa sanitarnego i zagrać dla połowy widowni, wracają z bieżącym repertuarem i przeniesionymi wiosennymi premierami. Minęło chyba za mało czasu, aby teatry wypracowały nowy program artystyczny.

2.

Bardziej od recenzji spektakli dostępnych w sieci przez kilkadziesiąt godzin, znanych widzom z archiwalnych i bieżących repertuarów (czyli spektakli, które mają już swoją recepcję) czy od felietonów podżegających ogólnie panującą niepewność w sprawie wirusa i naszej codzienności interesują mnie rzetelne informacje o sytuacji teatrów i artystów. Coraz więcej pojawia się ciekawych relacji z teatru tworzonego w internecie, ostatnio była premiera „Balladyny” w reż. Oskara Sadowskiego. Sama w trakcie izolacji czytałam głównie teksty informacyjno-publicystyczne, komunikaty Instytutu Teatralnego oraz wywiady.

3.

Styl każdego krytyka wynika z jego osobistego punktu widzenia i doświadczenia. Pandemia wymusiła na nas wypracowanie nowych ram dla codzienności, co rzutuje na kreatywność w pracy twórczej. Nie generalizowałabym jednak, że krytyka jako dziedzina zmieni się w widoczny sposób.

Katarzyna Lemańska

Leave a Reply