szefyorick

Toruński Makbet – za i przeciw.

„W teatrze angielskim funkcjonuje wielce znaczący przesąd: w trwodze przed piramidalnymi trudnościami inscenizacyjnymi i niemal pewną przegraną, za kulisami angielskich scen podczas prób nigdy nie wymienia się tytułu Makbeta i zastępuje go określeniem sztuka. Mimo odprawiania tego typu guseł, według powszechnej opinii i tak nikomu jeszcze nie udało się naprawdę w pełni i dobrze wystawić Makbeta. Może bowiem pełne rozmalowanie i oświetlenie mroków w całym jej wewnętrznym skomplikowaniu w ogóle nie jest możliwe. (…) Makbet, czyli noc – niczym IV akt Leara, który jest nocą szaleństwa – to nie tylko szał ludzi, to szaleństwo świata. (…) Tylko co właściwie w czym się odbija – szał człowieka w przyrodzie czy też szaleństwo świata w człowieczym wnętrzu? Oto jest pytanie. A może są to lustra wzajem sobie podstawione: zwierciadło mikrokosmosu w makrokosmosie i na odwrót?” (Andrzej Żurowski Logika zagłady, w: Czytając Szekspira, Warszawa 1996 s. 287-288).

Dowiedz się więcej »Tragiczna próba – ludzkiej duszy, ziemi, nieba

Słuchowisko emitowane w programie III PR, 15 kwietnia 2012. W scenariuszu wykorzystałam fragmenty dramatu Szekspira „Król Lear” w przekładzie J. Paszkowskiego. Dowiedz się więcej »UKŁAD (fragment)

If a monkey were given a typewriter and enough time, he would put on paper all of Shakespeare. This is common knowledge and ancient wisdom. Ancient, because it mentions a typewriter, and not a laptop. Note also that English is the language of monkeys. No self-respecting monkey would waste a thousand years to reproduce something in Finnish, or Georgian, or Latin, even if the result were a classic.

But if one were to ask the general public, it is not Shakespeare that the monkeys are busy with. It is criticism. Over millions of morning newspapers readers cry out loud in frustration ‘any monkey could write that!’ meaning, anybody could write a more perceptive article than the critic.

Dowiedz się więcej »Monkey Business: How Theatre Makers, Critics and Audiences Came To Distrust Each Other

Gdyby małpa miała maszynę do pisania i czas, przelałaby na papier wszystkie dzieła Szekspira. To powszechnie znana i starożytna mądrość. Starożytna, ponieważ mowa o maszynie do pisania, a nie laptopie. Należy również zauważyć, że język angielski jest językiem małp. Żadna szanująca się małpa nie traciłaby tysięcy lat, aby odtworzyć coś w języku fińskim, gruzińskim lub po łacinie, nawet jeśli wzorzec był klasyczny.

Ale gdyby zapytać ogół społeczeństwa, okazałoby się, że to nie z powodu Szekspira małpy są tak zajęte. To sprawka krytyki. Miliony sfrustrowanych czytelników gazet porannych wołają głośno: „każda małpa może napisać coś takiego!”, uznając, że każdy może napisać bardziej wnikliwy artykuł, niż krytyk.

Dowiedz się więcej »Podejrzana sprawa: Jak twórcy teatralni, krytycy i publiczność stają się wobec siebie nieufni

Introduction

In addition to theatre studies I am also interested in philosophy. I therefore decided to combine these two disciplines and make them a foundation for the discussion about the emotional and cognitive substrate of the theatre criticism.

The Code of Practice, a document recently promulgated by the International Association of Theatre Critics, is yet another paper that includes demands of moral behaviour, and thus is evidence for the strong presence of ethical assumptions and demands in one more professional activity, in this case, an activity related to art.

Dowiedz się więcej »Ethical Context of Theatre Critique

Wprowadzenie

Ponieważ oprócz teatrologii interesuję się również filozofią, przeto postanowiłem skojarzyć te dyscypliny na użytek danej wypowiedzi, uczynić z nich podstawę do rozważań nad emocjonalno-poznawczym podłożem krytyki teatralnej.

Upowszechniony ostatnio przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Krytyków Teatralnych dokument, zwany Kodeksem postępowania, zawierający postulaty zachowań moralnych, jest kolejnym przejawem nasycania założeniami i postulatami etycznymi jeszcze jednej formy aktywności zawodowej, związanej w tym przypadku ze sztuką.

Dowiedz się więcej »Etyczny kontekst krytyki teatralnej

Czy można poznać przyszłość? Nie, ale to nie znaczy, że domyślanie się przyszłości jest działaniem całkiem bezowocnym. Prowadzenie futurologicznych rozważań jest w istocie zadawaniem pytania o teraźniejszość, o sens i cel tego, co dzieje się dziś. W momencie, kiedy przeszłość przestaje być dla nas żywym źródłem odpowiedzi na najważniejsze pytania – po radę i pomoc zwracamy się do przyszłości. Innymi słowy, wizja jutra jest właściwie efektem projektowania współczesnych problemów, lęków, potrzeb, trendów intelektualnych – na przyszłość.

Dowiedz się więcej »Przyszłość pisania o teatrze

Trochę wbrew kalendarzowi w drugiej połowie kwietnia (w kinie Luna) trwało w Warszawie już 18. Lato Filmów – jedyny w Polsce festiwal poświęcony sztuce scenariuszowej. Podczas Festiwalu wręczane jest od 10 lat Pióro Mistrza – nagroda dla wybitnego scenarzysty za całokształt dorobku. W tym roku nagroda przypadła w udziale KAZIMIERZOWI KUTZOWI – laudację o dorobku laureata wygłosił Tomasz Miłkowski.

Wygląda na to, że Kutz stał się łowcą nagród – miesiąc wcześniej odebrał GUSTAWA (na zdj.), przyznanego za osiągnięcia teatralne przez ZASP.

Dowiedz się więcej »Lato w kwietniu albo Kutz z Piórem Mistrza

O czym jest Mazepa?

– Na pewno o miłości, tęsknocie, uczuciowym szaleństwie, emocjach tak chowanych, że aż skazanych na niebyt.

– Na pewno o władzy. Butnej a równocześnie ułomnej, która roznieca i gasi ogień zostawiając jałową ziemię.

– Na pewno o poezji, wszak autor miał ją we krwi. Rozpoznawał świat metaforą, ironicznym wtrąceniem, synestezyjnymi tropami.

Dowiedz się więcej »Czekając na Mazepę [Teatr Polski, Warszawa]

Nazwiska Bogumiła Lindy, Marcina Dorocińskiego i Agaty Kuleszy zapewnią niewątpliwie sukces frekwencyjny sztuce Merylin Mongoł, najnowszej premierze Teatru Ateneum. Natomiast spektakl trudno uznać za sukces artystyczny.

Dowiedz się więcej »Żal za straconą aktorską energią

Szczeciński Kontrapunkt, jak co roku – a to już 47. spotkania miłośników małej formy – okazał się mocnym głosem kobiecego teatru. Formuła festiwalu sprawiła, że widz mógł nadrobić całoroczne zaległości – od monodramu, przez teatr lalek, aż po widowiska oparte na wizualizacjach, nie tylko z Polski, ale Niemiec, Holandii czy Francji.

Dowiedz się więcej »Mocny głos kobiet

W Rampie ostatnio wiele się dzieje. Wiele i ważnie. W teatr wstąpiło jakby nowe życie, a każda kolejna premiera to Wydarzenie.

Jest nim bez wątpienia tragikomedia Żyd Artura Pałygi na Scenie Kameralnej, w reżyserii Witolda Mazurkiewicza niemal od razu wywołała spore kontrowersje. Ci pośpiesznie opuszczający salę komentowali dość głośno, że to sztuka antypolska, zaś goszczący na premierze Szewach Weiss podziękował po spektaklu. W kilku wzruszających zdaniach wyraził podziw dla Polaków, przypominając iż wiele narodów świata nie podjęło takiego rozliczenia z tym tematem, jak to pokolenie, jak ten teatr.

Dowiedz się więcej »Czy Tusk jest Żydem? Narodowa histeria, czyli Żyd w Teatrze Rampa