Jak co roku zapraszamy na spotkania o wielkich aktorach, których już nie ma wśród nas, które prowadzi w Helu podczas festiwalu Teatr w Remizie Tomasz Miłkowski. Spotkania te stały się już tradycją festiwalową. W tym roku rozmawiać będziemy o Irenie Kwiatkowskiej (14. lipca) i Janie Machulskim (15 lipca) – spotykamy się w Remizie o godzinie 19.00!
Cztery lata temu polska sekcja AICTMiędzynarodowe Stowarzyszenie Krytyków Teatralnych (Associ... More (Międzynarodowe Stowarzyszenie Krytyków Teatralnych), zainspirowana przez dyrektora festiwalu Teatru w Remizie, Wiesława Gerasa, objęła patronatem cykl spotkań poświęconych legendom polskiego teatru. Wówczas nie było jeszcze wiadomo, że cykl zostanie przedłużony, miała to być akcja(łac. actio = działanie) ciąg zdarzeń w utworze dramatyc... More jednorazowa, obliczona na trzy spotkania, podczas których zamierzaliśmy rozmawiać o Andrzeju Łapickim, Gustawie Holoubku i Tadeuszu Łomnickim. O Łapickim mówił jako niegdysiejszy jego partner i kolega Olgierd Łukaszewicz, twórca wraz z żoną Grażyną Marzec festiwalu w Helu. O Tadeuszu Łomnickim opowiadałem ja w towarzystwie autorki książeczki o jego spektaklach jednoosobowych, „Sam był teatrem”, Jolanty Betkowskiej. O Gustawie Holoubku miał opowiadać Andrzej Żurowski, ale jego przedwczesna śmierć sprawiła, że podjąłem się zastępstwa.
Spotkania cieszyły się sporym powodzeniem, a zgromadzeni uczestnicy „uchwalili”, żeby spotkania kontynuować podczas następnych festiwali. W ten sposób zostałem mianowany (przez aklamację) gawędziarzem i w kolejnych odsłonach festiwalu opowiadałem o innych wielkich legendach teatru i ekranu: Aleksandrze Śląskiej, Zbigniewie Zapasiewiczu i Wojciechu Siemionie (to było w roku 2014) oraz (w poprzednim roku) o „królowej polskiego teatru – jak sama lubiła o sobie mówić – czyli Ninie Andrycz(1912-2014), aktorka od debiutu związana z warszawskim Teat... More, Adamie Hanuszkiewiczu, który już za życia stworzył swoją legendę, i Zbigniewie Cybulskim tak silnie związanym z Wybrzeżem. Tak więc zebrała się tych sylwetek reprezentatywna dziewiątka.
Przez pierwsze dwa lata rozmowy o aktorach-legendach odbywały się w Salonie przy ul. Wiejskiej, w domu redaktora Ryszarda Bójko, w zeszłym roku już w remizie, a więc samym sercu festiwalu. Ale i w tym nowym wydaniu i miejscu wierni uczestnicy tych spotkań nie zawiedli, powstała nawet niewielka, ale rozsmakowana w tego rodzaju rozmowach grupa nader aktywnych słuchaczy.
W tym roku czekają nas kolejne dwa spotkania, zamykające dotychczasowy cykl – tym razem bohaterami tych gawęd będą mistrzowie polskiej komedii: Irena Kwiatkowska, muza Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, niezrównana interpretatorka jego tekstów, i Jan Machulski, nieśmiertelny Kwinto, a przy tym kontynuator szlachetnej misji teatru, wywodzącej się od Juliusza Osterwy – dla niego teatr tak jak dla jego mistrza był Redutą. Słowa i i rozmowy o sprawach najważniejszych.
Sztuka aktora przemija jak mgła. Pozostają wspomnienia, obrazy w pamięci niektórych widzów, zapiski w recenzjach coraz rzadziej czytanych, czasem zdjęcia i migawki filmowe. Więcej szczęścia mają aktorzy filmowi, bo można po stare filmy sięgnąć. Czasem jednak rozczarowują, bo upływ czasu zmienia kontekst i odbiór tego, co niegdyś wydawało się celne. Nasze rozmowy w Helu były próbą przywołania dawnych wielkości i ich ulotnej sztuki. Mam nadzieje, że będzie też tak w tym roku. Toteż serdecznie zapraszam na nasze rozmowy o legendach tamtych lat. Kto wie, może narodzi się z tych gawęd książka?
Na koniec pozwolę sobie przywołać słowa jednego z mistrzów, o których w Helu rozmawialiśmy, Zbigniewa Zapasiewicza: „Od strony czysto profesjonalnej, poza jak najwszechstronniejszym opanowaniem warsztatu, obowiązkiem aktora jest wyzbycie się kokieterii, wszelkiej skłonności do ekshibicjonizmu i obrona na scenie każdej postawy ludzkiej”. Może to już niemodne, ale o takich niemodnych zachowaniach chcieliśmy i nadal chcemy rozmawiać.
Zapraszam serdecznie
Tomasz Miłkowski