W przestrzeni publicznej Lublina pojawiła się najnowsza instalacja artystyczna upamiętniająca legendarnego barda Michała Hochmana, pierwszego wykonawcę ponadczasowego przeboju „Konik na biegunach”. Minął rok od śmierci znanego artysty, który zmarł 9 czerwca 2024 roku w wieku 80. lat w Nowym Yorku.
Przy lubelskim Ratuszu od strony ul. Królewskiej pod drzewem stoi uroczy, wykonany z brązu „Konik na biegunach”. Autorem instalacji jest Tadeusz Mysłowski, wybitny polski artysta, mieszkający na stałe w Stanach Zjednoczonych. Prywatnie przyjaciel i szwagier Michała Hochmana. Instalacja nawiązuje do drewnianej zabawki, o której przed laty śpiewał lubelski bard.
Na instalacji umieszczono tabliczkę z napisem: „Michał Hochman, 1944 Omsk – 2024 Nowy York, bard, muzyk, pierwszy wykonawca piosenki „Konik na biegunach”, mieszkaniec Lublina, obywatel świata”.
Uroczyste odsłonięcie pomnika miało miejsce 12 czerwca 2025 z udziałem Tadeusza Mysłowskiego i jego żony Ireny Hochman oraz Larissy Baldovin, partnerki życiowej, miłości Michała Hochmana. Obecny był też Joseph, najstarszy z trójki rodzeństwa Hochmanów.
Prezydent Lublina Krzysztof Żuk podkreślił: – Realizacja tej instalacji w centrum Lublina jest wyrazem szacunku naszego miasta i mieszkańców do osiągnięć Michała Hochmana, a także symbolicznym gestem wdzięczności za budowanie i wzmacnianie pozycji Lublina, jako rozpoznawalnego ośrodka artystycznego w Polsce oraz na świecie.
Drugą część uroczystości przeniesiono do Teatru Starego w Lublinie przy
ul. Jezuickiej na Starym Mieście, gdzie odbył się koncert piosenek Michała Hochmana zatytułowany „Przyjaciele dla Michała”. W pierwszej chwili na scenie pojawił się ekran, a na nim zobaczyliśmy teledysk do piosenki „Tańczę życie”, nagrany przez Michała rok przed śmiercią. Ten alegoryczny walc był wstępem do wysłuchania charyzmatycznych, wrażliwych wykonawców, którzy pamiętają i nie zapomną o obywatelu świata…
Koncert pełen wspomnień i wzruszeń odbył się pod muzyczną dyrekcją Adama Abramka, kompozytora, multiinstrumentalisty, który zaprosił do udziału znanych i zaprzyjaźnionych z Michałem renomowanych polskich artystów. Na deskach Teatru Starego w Lublinie z sukcesem udało się odtworzyć ten sam klimat, który towarzyszył występom artystów w ubiegłym roku, zaraz po śmierci Michała Hochmana, w ramach Festiwalu Warszawa Singera. Lubelski koncert może nie był powtórzeniem jeden do jednego, ale został utrzymany w podobnym, rodzinno-przyjacielskim klimacie. Na deskach Teatru Starego wystąpili: Rafał Bartmiński – pierwszy tenor Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie, Igor Jaszczuk – wokalista, kompozytor, autor tekstów, mieszkający w Berlinie i piszący piosenki dla gwiazd polskiej sceny muzycznej, Eugeniusz Malinowski – aktor(łac. actor), osoba grająca jakąś rolę w teatrze lub fi... More, reżyser, kompozytor, charyzmatyczny pieśniarz, założyciel Fundacji na rzecz zbliżania kultur OPEN ART oraz twórca Międzynarodowego Festiwalu Pieśni i Poezji Włodzimierza Wysockiego a także Międzynarodowego Festiwalu Zbliżenia Kultur w Warszawie, Tomasz Momot – polski muzyk jazzowy, pianista, kompozytor, aranżer i dyrygent. Nie zabrakło też występu duetu Błędowski&Jemioła, który to godzinę wcześniej ubarwił muzycznie moment odsłonięcia instalacji „Konik na biegunach” przy lubelskim Ratuszu.
Niezwykle świeżo zabrzmiały interpretacje piosenek Michała w wykonaniu utalentowanych artystek młodego pokolenia: Ramony Rey, Marioli Holki, Natalii Wilk oraz Kaliny Gumińskiej. Koncert poprowadzili Ewa Dados – dziennikarka Radia Lublin i Remigiusz Grzela – polski pisarz, publicysta i scenarzysta.
Wydarzeniu towarzyszyła promocja książki Tadeusza Mysłowskiego „New York City CrissCross + Lublin, Poland” oraz uroczyste wręczenie artyście Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, nadanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Partnerzy koncertu: Muzeum Narodowe w Lublinie reprezentowane przez dyrektorkę Katarzynę Mieczkowską, Ośrodek Brama Grodzka – Teatr NN z udziałem dyrektora Tomasza Pietrasiewicza oraz Teatr Stary w Lublinie, którego przestrzeń dla tego wydarzenia udostępnił gospodarz wieczoru, dyrektor Michał Karapuda.
Joanna Biegalska
Członkini Klubu Krytyki Teatralnej AICTMiędzynarodowe Stowarzyszenie Krytyków Teatralnych (Associ... More Stowarzyszenia Dziennikarzy RP oddział Warszawski.
Podpisy pod zdjęcia:
Fot. – na pierwszym planie od lewej: Tadeusz Mysłowski, Irena Hochman, prezydent Lublina Krzysztof Żuk, Joseph Hochman.
Nota uzupełniająca:
Michał Hochman – wokalista i gitarzysta, który kojarzy się z przebojem „Konik na biegunach” (sł. Franciszek Serwetka, muz. Jacek Dybka – przebój powstał w 1960 r. w Krakowie). Po raz pierwszy zaśpiewał tę wpadającą w ucho piosenkę w 1963 roku podczas audycji „Mikrofon dla wszystkich” w Domu Kultury Kolejarza w Lublinie.
Piosenka tak się spodobała, że została nagrana przez artystę w Radiu Lublin z lubelskim zespołem jazzowym Pawła Falkiewicza, a następnie w 1965 roku z zespołem Kawalerowie w Programie II Polskiego Radia. W tym samym roku Michał Hochman zaprezentował „Konika na biegunach” podczas eliminacji do festiwalu opolskiego i zwyciężył.
Rozpędzającą się karierę muzyczną przerwały wydarzenia marca 1968 roku, kiedy to Michał Hochman wraz z rodziną został zmuszony do wyemigrowania z Polski. Zamieszkał w Roosevelt w Stanach Zjednoczonych, ale o swojej pasji nie zapomniał, a muzyka towarzyszyła mu do ostatnich chwil życia. W swoim amerykańskim domu wybudował studio muzyczne, do którego przyjeżdżali polscy artyści muzycy i aktorzy: m.in. Ewa Demarczyk, Urszula Kasprzak z mężem Stanisławem Zybowskim, aktor Jerzy Stuhr oraz członkowie zespołu Budka Sufleraumieszczane w przedniej krawędzi sceny, od czasów stanisł... More. Warto przypomnieć, że duet kompozytorski Adam Abramek i Paweł Sot w 2006 roku zaaranżowali dla Michała piosenkę „To była miłość” a Adam Abramek w 2018 roku skomponował muzykę do filmu dokumentalnego Agnieszki Arnold „U siebie”, sentymentalnej opowieści o karierze Michała Hochmana.
Po śmierci artysty TVP 2 wyemitowała 3 listopada 2024 roku koncert „Przyjaciele dla Michała Hochmana” zarejestrowany we wrześniu w ramach Festiwalu Warszawa Singera. W tym muzycznym wspomnieniu wzięli udział m.in.: Stanisław Soyka, Bogdan Hołownia, Andrzej Zieliński, Maria Holka, Rafał Bartminiński, Izabela Trojanowska, duet Błędowski&Jemioła, Evgen Malinowski, Ewa Śnieżanka, Hadrian Tabęcki, Ramona Rey, Piotr Woźniak, Kalina Gumińska. W zespole zagrali: Adam Abramek, Piotr Kopietz, Joachim Łuczak, Marian Wróblewski, Maciek Kopczyński, Maciek Gładysz, Kuba Jabłoński.