Paweł K. Kluszczyński o sluchowisku wg powieści Marka Hłaski Sowa, córka piekarza:
„Sowa, córka piekarza” to powieść Marka Hłasko, której akcja(łac. actio = działanie) ciąg zdarzeń w utworze dramatyc... More toczy się w odległych czasach powojennego Wrocławia. Czasy stalinowskie zdają się dziś niemal zapomnianą kartą z historii dwudziestego stulecia. Dlatego cennym doświadczeniem jest przeniesienie kart tej historii na antenę Teatru Polskiego Radia.
Słuchowisko w adaptacji i reżyserii Jarosława Tumidajskiego od pierwszych chwil wciąga w akcję z okresu stalinizmu, kiedy władza za pomocą represji rozprawiała się ze społeczeństwem. Szczególnie z tymi osobami, które uważała za sprzeczne z obranym systemem politycznym. Głównym bohaterem jest tu Grzegorz (Jędrzej Hycnar), dziennikarz, który po wdaniu się w romans z koleżanką z pracy, stracił wiele. Opuszcza Warszawę, nie mając złudzeń na poprawę swojego losu. Napotkany w pociągu nieznajomy rozpoznaje w nim swojego dawnego druha z czasów wojny. Oczywiście Grzegorz nim nie jest – tamten zginął, poddany karze śmierci. Mimo to postanawia skorzystać z oferty losu i propozycji pracy od mężczyzny poznanego w pociągu. Początkowo ma tam dorywczo zarobić, aby w spokoju skończyć książkę, co jednak ostatecznie nie dochodzi do skutku.
Najważniejsza w tym słuchowisku jest aura, jaką udało się utrzymać. Czuć napięcie, które nie puszcza nawet kilka minut po zakończeniu. Jest mrocznie, tajemniczo. Spotkanie z prozą Hłaski w tej formie to niezwykłe doświadczenie. Reżyserowi udało się bardzo naturalnie zmieniać plan akcji, która raz dzieje się w pociągu, warsztacie Samsonowa (Mariusz Jakus) czy samochodzie należącym do Weroniki. Wcielająca się w nią Katarzyna Dąbrowska nie tylko czaruje Grzegorza, ale i słuchaczy. Jakus to zdecydowany człowiek, wciąż grający twardziela, ale obecność momentami bezczelnego Grzegorza sprawia, że zaczyna się chwiać.
Zdawać się może, że w paśmie radiowym nie ma wizji, nie sposób pokazać scenografii, charakteryzacjinadawanie twarzy aktora wyglądu zgodnego z założeniami in... More, czy kostiumów nawiązujących do czasów z powieści Hłasko. Jednak „Sowa, córka piekarza” to pełen obraz epoki, gdzie niemal czuć zapach smarów z warsztatu Samsonowa, przeszywa warkot silnika samochodu Weroniki, czy widać rozbijanie butelki piwa przez Grzegorza. Reżyser, ale i aktorzy wykonali kawał dobrej roboty, szykując żyzne pole dla wyobraźni słuchacza. Niemal namacalnie można przenieść się do epoki. Na szczęście minionej.
Paweł K. Kluszczyński
„Sowa, córka piekarza”
Marek Hłasko
adaptacja(łac. adaptare = przystosowywać), przystosowanie utworu li... More i reżyseria: Jarosław Tumidajski
reżyseria dźwięku: Andrzej Brzoska
opracowanie muzyczne: Jarosław Tumidajski
kierownictwo produkcji: Beata Jankowska
Teatr Polskiego Radia, premiera 30 listopada 2024
obsada: Jędrzej Hycnar, Katarzyna Dąbrowska, Mariusz Jakus, Grzegorz Kwiecień, Przemysław Bluszcz, Hanna Wojtóściszyn, Leon Charewicz