Z Gašperem TROHA rozmawia Andriej Moskwin
Andriej MOSKWIN: 15 grudnia 2022 roku zostałeś dyrektorem Instytutu Teatralnego w Lublanie. Instytucje tego typu działają w niektórych krajach Europy Środkowej, np. w Pradze (Czechy), Bratysławie (Słowacja) i Warszawie (Polska). Czy możesz nam przybliżyć powstanie słoweńskiego instytutu?
Gašper TROHA: Słoweński Instytut Teatralny (SLOGI) został założony 1 marca 2014 roku. Jest następcą prawnym Słoweńskiego Muzeum Teatralnego, założonego 29 listopada 1952 roku. Pierwszy dyrektor, Janko Traven, podjął się zakrojonej na szeroką skalę selekcji oraz opisu ogromnej ilości materiału, zgromadzonego w archiwach słoweńskich teatrów oraz prywatnych zbiorach. W 1962 roku kierownictwo muzeum objął Dušan Moravec, który zaczął wydawać pismo „Dokumenty” – periodyk dokumentujący historię słoweńskiego teatru. Z okazji setnej rocznicy założenia Towarzystwa Dramatycznego (1967) muzeum opublikowało obszerną publikację pt. „Repertuar teatrów słoweńskich: 1867–1967”.
W 1978 roku do Słoweńskiego Muzeum Teatralnego dołączono Dział Filmowy Stowarzyszenia Słoweńskich Filmowców w Lublanie, więc od 1979 r. muzeum nosiło nazwę Słoweńskie Muzeum Teatru i Kinematografii. Po 1990 roku instytucja ta przeniosła się z ulicy Cankarjeva 11 do znacznie bardziej odpowiedniego lokalu – Mestni trg 17. W 1996 roku Pracownia Teatru i Filmu została rozdzielona, ponieważ ta ostatnia przeszła pod zwierzchnictwo powstałej Słoweńskiej Kinoteki, a od tego czasu aż do roku 2014 instytucja otrzymała wcześniejszą nazwę: Słoweńskie Muzeum Teatralne. Dzisiaj SLOGI jest znacznie większym i prężnie rozwijającym się ośrodkiem, pod względem organizacyjnym podzielonym na dział dokumentacji, archiwum, zbiór publikacji i dokumentacji elektronicznej, archiwum wideo- i audio materiałów oraz bibliotekę. Kładzie się mocny nacisk na współpracę międzynarodową oraz działalność pedagogiczną.
AM: Jakie są najważniejsze osiągnięcia Instytutu przez cały czas swojego istnienia?
GT: SLOGI wydaje serię wydawniczą „Dokumenty”, w której opublikowano prawie 200 tytułów poświęconych teatrowi słoweńskiemu. Od 1967 roku ukazuje się słoweński rocznik teatralny – przegląd repertuaru słoweńskich teatrów zawodowych, który w ostatnich latach dostępny jest także w wersji internetowej pod adresem https://repertoar.sigledal.org/. Ponadto Instytut zorganizował kilka projektów o międzynarodowej renomie, np. „Theatre Architecture in Central Europe” (TACE); w ramach międzynarodowego stowarzyszenia Perspectiv przygotował międzynarodową wystawę objazdową pt. „Historia Europy: jak ją opowiadają teatry”… Bierze aktywny udział w projekcie „Theatre Routes”, w międzynarodowym projekcie „Klasyka w komiksie” itp.
AM: Zgłaszając swoją kandydaturę, złożyłeś kilka projektów. Czy możesz opowiedzieć o niektórych z nich?
GT: Oto najważniejsze: 1. kontynuacja i rozwój działalności muzeum, wzmacnianie roli SLOGI jako naukowo-serwisowego ośrodka dla wszystkich instytucji kultury w Słowenii oraz za granicą; 2) poszerzanie i systematyczna prezentacja słoweńskiego dziedzictwa teatralnego, umieszczenie go w przestrzeni europejskiej i światowej; 3) wzmocnienie działalności badawczej instytutu i współpraca z pokrewnymi instytucjami w kraju i za granicą, w celu przedstawienia słoweńskiego teatru w szerszym kontekście; promocja słoweńskiego teatru za granicą; 4) dołożenie starań aby słoweński teatr i dramat(gr. drama), rodzaj literacki (obok epiki i liryki), obejmuj... More przedostawał się na arenę międzynarodową.