Agnieszka Błońska stworzyła brawurowy spektakl w warszawskim Teatrze Powszechnym. Korzystając z ramy fabularnej powieści Virginii Woolf (1928), w którą wtopiła zwierzenia współczesnych bohaterek/ów sceny qeerowej, zbudowała zachwycający show o potrzebie tolerancji, wzajemnego szacunku i wolności.
Doznania Orland/dy odmalowała wyraziście Klara Bielawka i jako jej/go alter ego Maria Robaszkiewicz. Aktorom Teatru Powszechnego partnerowali wykonawcy/czynie o płynnej tożsamości płciowej. Wśród nich najstarsza polska drag-queen Lulla La Polaca, czyli Andrzej Szwan, którego przygotowania do występu w towarzystwie Arkadiusza Brykalskiego stanowiło jądro spektaklu – ich wspólne wykonanie przeboju Sławy Przybylskiej „Już nigdy” wzbudziło prawdziwy entuzjazm widowni. Obok Lulli na scenie Teatru Powszechnego pojawiło się wielu/wiele innych nienormatywnych, m.in. znany już ze spektaklu „Mieszkanie na Uranie” w Nowym Teatrze Anu Czerwiński czy też przebojowa/przebojowy Filipka Rutkowska,
Stworzenie idealnie ze sobą współpracującego zespołu aktorskiego z wykonawców o tak różnych doświadczeniach i warsztacie sprawiło, że powstał nie tylko spektakl w słusznej sprawie – opowiadający się za wolnością wyboru i prawem do ekspresji swojej seksualności, ale zarazem spektakl znakomicie skrojony. Dla osób cispłciowych ten spektakl okazał się prawdziwym przywilejem – z ogromnym taktem, delikatnością wprowadzał bowiem w nieznany im świat doznań, potrzeb i doświadczeń osób nienormatywnych. To ważny krok w stronę wzajemnego zrozumienia.
Na scenie nastąpiło organiczne połączenie biografii fikcyjnego Orlanda/dy z biografią polskich artystów transpłciowych, demonstracją ich warsztatu, skonfrontowane z odpadami monumentalnej sztuki (nie tylko) europejskiej. Katarzyna Kozyra umieściła na obrotowym talerzu powiększone do monstrualnych rozmiarów fragmenty znanych rzeźb, m.in. rękę „Myśliciela” Rodina, penis „Dawida” Michała Anioła, czy powielaną w milionach egzemplarzy głowę Kena, towarzysza lalki Barbie. Te fragmenty, przeszkadzające w akcji, to swego rodzaju model do składania, bez mała niewykonalne wyzwanie scalenia tego, co dawno już pokruszone.
W połowie spektaklu wszyscy wykonawcy siadają na brzegu na sceny, niemal prywatnie jak w „Klątwie”, i intensywnie przypatrują się publiczności. Nie wiadomo, kto się tu komu bardziej przygląda: publiczność aktorom, czy na odwrót: aktorzy publiczności. Nastaje długa, trudna do wytrzymania w teatrze chwila ciszy-wzajemnego podglądania: z ciekawością, niepewnością, otwartością. Po tym seansie oglądania z offu odzywa się głos reżyserki, zapewniającej, że chciała dobrze. Nie opuszczał jej, jak widać, lęk przed porażką podjętego przedsięwzięcia. Jak się okazało, zupełnie niepotrzebnie.
Tomasz Miłkowski
„Orlando. Biografie”, reż. Agnieszka Błońska, dramaturgia(gr. dramatourgia), 1. twórczość dramatyczna, ogół utwo... More Olga Byrska, konsultacje dramaturgiczne Krysia Bednarek i zespół; Joanna Wichowska [R.I.P.], teksty – Krysia Bednarek, Agnieszka Błońska, Olga Byrska, Anu Czerwiński, Lulla La Polaca, Pepe Le Puke, Filipka Rutkowska, Virginia Woolf, scenografia i kostiumy – Katarzyna Kozyra, Arek Ślesiński, wideo – Anu Czerwiński, wykonanie obiektów scenograficznych – Leopold Szewczak, Adam Daab, Bożena Zaremba, Renzo Parenti, DJ set – Karolina Kędziora vel Wyrodna, selekcja muzyki – Karolina Kędziora vel Wyrodna, Pepe Le Puke, Lulla La Polacam, reżyseria światła – Artur Sienicki, asystentka reżyserki – Krysia Bednarek, inspicjentka – Bazhena Shamovich, Barbara Sadowska, obsada – Klara Bielawka, Arkadiusz Brykalski, Anu Czerwiński (gościnnie), Karolina Kędziora vel Wyrodna (gościnnie, DJ set na scenie), Katarzyna Kozyra (gościnnie), Pepe Le Puke (gościnnie), Lulla La Polaca – Andrzej Szwan (gościnnie), Maria Robaszkiewicz, Filipka Rutkowska (gościnnie), Teatr Powszechny, premiera 25 czerwca 2022.