diorama

(gr. dia = wskroś + hórama = widowisko), wynaleziona przez Louisa Jacquesa Daguerre’a (1789-1851), francuskiego dekoratora, technika uzyskiwania wrażenia naturalnego krajobrazu – przez podświetlanie po obu stronach półprzejrzystego tła; stosowana w scenografii teatru romantycznego od 11 czerwca 1822. W przeciwieństwie do panoram, które wykorzystywały perspektywę i złudzenia optyczna dla uzyskania efektownego obrazu, d. polegała na zastosowaniu specjalnych metod malowania i gry światła. Iluzja była tak wielka, że wywoływała entuzjazm publiczności, pisano wiele o wrażeniu prawdy, jakie wywoływały dioramy Daguerre’a, ukazujące nocne krajobrazy, ruiny, pustelnie, urwiska, a także groźne żywioły (pożary, wybuchy wulkanu, powodzie, burze). Początkowo d. były pokazywane jak spektakle w specjalnie utworzonym w Paryżu przy ul. Samson teatrze „Diorama(gr. dia = wskroś + hórama = widowisko), wynaleziona przez... More”. Obowiązywał w nim wystrój i architektura, jak w każdym teatrze: kurtyna oddzielała scenę od widowni, składającej się z foteli prosceniowych, krzeseł i amfiteatru. Daguerre ożywiał swoje obrazy ruchem, ukazując w nich nurt strumienia czy przypływ fal.