dramat oparty na wzorach antycznych, zwłaszcza Seneki, Terencjusza i Plauta, popularyzowanych w czasach renesansu. Najwybitniejszym polskim d.h. jest Odprawa posłów greckich (1578) Jana Kochanowskiego, a… Dowiedz się więcej »DRAMAT HUMANISTYCZNY
odmiana dramatu, którego podstawowym przedmiotem jest natura języka. D.l. pisał >Białoszewski dla swojego Teatru Osobnego, m.in. Imiesłów, określany przez autora jako gramat, w którego spisie… Dowiedz się więcej »DRAMAT LINGWISTYCZNY
gatunek dramatu, związany z liturgią kościelną i przedstawiający najczęściej epizody z życia Chrystusa – od narodzin po zmartwychwstanie. Najstarszym (zachowanym) d.l. w Polsce jest Procesja… Dowiedz się więcej »DRAMAT LITURGICZNY
1. utwór dramatyczny, na ogół anonimowy, będący podstawą widowiska ludowego o charakterze obrzędowym lub stylizowanym (szopka, oczepiny, pieczenie chleba itp.); 2. dramaturgia autorstwa pisarzy ludowych,… Dowiedz się więcej »DRAMAT LUDOWY
odmiana dramatu, której tematyka wiązała się z mieszczaństwem, a zwłaszcza obyczajowością i konfliktami w tej warstwie, uprawiana zwłaszcza w okresie pozytywizmu. Do klasyki d.m. zalicza… Dowiedz się więcej »DRAMAT MIESZCZAŃSKI
odmiana dramatu związana z nurtem modernizmu, w której dominowały elementy symboliczne, nastrojowość dekadencka, skłonność do deformacji. Wśród zróżnicowanych d.m. oryginalne wzorce stworzyli Maurycy >Maeterlinck (symbolizm… Dowiedz się więcej »DRAMAT MODERNISTYCZNY
początkowo inaczej: opera; w ujęciu Ryszarda Wagnera dzieło sztuki synkretycznej, łączące wiele sztuk (literaturę, muzykę, teatr, plastykę).
odmiana dramatu ukształtowana pod wpływem naturalizmu, której podstawową cechą jest ukazanie jakiegoś środowiska społecznego, warunków jego życia i wynikających z tego konfliktów. Zazwyczaj d.n. służył… Dowiedz się więcej »DRAMAT NATURALISTYCZNY
patrz: Buchdrama.
patrz: dramat właściwy.
odmiana dramatu nawiązująca do francuskiej tragedii i komedii klasycznej; za najbardziej reprezentatywny utwór tego typu uważa się „Barbarę Radziwiłłównę” Alojzego Felińskiego (1817).
odmiana twórczości dramatyczno-teatralnej polegająca na tzw. zbiorowej kreacji. Sztuka powstaje w toku prób, jest procesem dochodzenia do końcowego efektu – premiery. Metoda twórcza uprawiana przez… Dowiedz się więcej »DRAMAT PISANY NA SCENIE
odmiana współczesnego dramatu, będąca reakcją na dominujący typ dramatu realistycznego (zwłaszcza naturalistycznego), uprawiana m.in. przez Stanisława >Wyspiańskiego, Thomasa Eliota, a współcześnie m.in. przez Zbigniewa Herberta… Dowiedz się więcej »DRAMAT POETYCKI
inaczej: dramat właściwy.
patrz: dramat właściwy.
inaczej: słuchowisko oryginalne; typ utworu dramatycznego, podporządkowany specyfice przekazu dźwiękowego, nazywany także teatrem wyobraźni ze względu na imaginacyjny charakter akcji sugerowanej fonicznie. Początek d.r. w… Dowiedz się więcej »DRAMAT RADIOWY
odmiana dramatu ukształtowana w duchu idei romantyzmu. W d.r. – nawiązującym do dokonań Szekspira – przezwyciężony został podział na rodzaje literackie (do dramatu poeci wprowadzili… Dowiedz się więcej »DRAMAT ROMANTYCZNY
gatunek dramatu uprawiany w starożytnej Grecji – czwarty, obowiązujący składnik tetralogii, przedstawianej podczas (por.:) agonu tragicznego; d.s. za temat miał pogodny wątek mitologiczny, występował w… Dowiedz się więcej »DRAMAT SATYROWY
dramat powstały w okresie średniowiecza, niezwiązany z tradycją antyczną, o silnym religijnym zabarwieniu (dramaty liturgiczne, misteria, moralitety). Uważa się, że „Żale Matki Boskiej pod krzyżem”… Dowiedz się więcej »DRAMAT ŚREDNIOWIECZNY
spuścizna dramatyczna okresu staropolskiego, w której wyróżnić można dwa nurty – dramatu średniowiecznego, powstałego bez nawiązań do tradycji antycznej (misteria, moralitety, dramat liturgiczny, komedie mięsopustne,… Dowiedz się więcej »DRAMAT STAROPOLSKI