„Kszesło” zaktywizowało ludzi różnych środowisk, połączyło we wspólnym działaniu wiele żyrardowskich instytucji, ale przede wszystkim, przez pięć lat, edukowało teatralnie młodzież i dało setkom żyrardowian możliwość spotkania z żywym teatrem w najróżniejszych jego formach – wspomina Mirosław Wasiewicz, pomysłodawca i twórca pierwszych edycji festiwalu.
To właśnie on, w 1992 roku, zainicjował przedsięwzięcie, które szybko stało się jednym z najważniejszych kulturalnych wydarzeń w Żyrardowie lat 90. Dzięki niemu mieszkańcy mogli zobaczyć spektakle niezależnych grup teatralnych z całej Polski, posłuchać koncertów kultowych zespołów, ale też przeżyć pierwsze teatralne doświadczenia przygotowane przez młodzież i nauczycieli miejscowego liceum.
Dziś festiwal kontynuuje tę tradycję – łączy różne pokolenia i wrażliwości. Na tegorocznym festiwalu można uczestniczyć w spektaklach dla dzieci, przedstawieniach kameralnych i monodramach, pokazach mistrzów pantomimy, koncertach oraz spotkaniach z teatrem zaangażowanym społecznie. Wśród gości znalazła się także Joanna Szczepkowska, która wraz z Dorotą Landowską zaprezentuje „Separatkę” (na zdj., fot. Karolina Jóźwiak) – inteligentną i błyskotliwą komedię o polsko-polskich podziałach. Jej obecność potwierdza, że „Kszesło” pozostaje miejscem spotkania nie tylko młodych teatrów i lokalnych inicjatyw, ale również artystów o ugruntowanej pozycji i ogromnym dorobku.
Ale „Kszesło” to nie tylko teatr. To również okazja, by na nowo odkryć niezwykły Żyrardów – miasto o unikatowym, XIX-wiecznym, postindustrialnym klimacie. Spacer po czerwono ceglanych uliczkach, wizyta w Muzeum Lniarstwa, odpoczynek nad Zalewem Żyrardowskim czy spotkanie w klimatycznych kafejkach mogą być pięknym dopełnieniem festiwalowych emocji.
Wstęp na wszystkie spektakle jest wolny.
Piątek (10. października)
Centrum Kultury – 19.15
Tadeusz Słobodzianek „Niedźwiedź Wojtek”. Monodram Michała Pieli.
Niezwykła historia perskiego niedźwiedzia, przygarniętego przez żołnierzy Armii Andersa. Wojtek towarzyszy bohaterom na szlaku bojowym z Iranu do Włoch, walczy pod Monte Cassino i trafia z nimi do obozu dla uchodźców. Wszystkie te wydarzenia widzimy oczami udomowionego niedźwiedzia. Wojtek jest dla żołnierzy maskotką, ale i też terapeutą i spowiednikiem.
Sztuka najczęściej wystawianego na świecie współczesnego polskiego dramatopisarza i zdobywcy Nagrody Nike. W rolę niedźwiedzia wciela się Michał Piela, który sympatię widzów zdobył jako Aspirant Mieczysław Nocul w „Ojcu Mateuszu”. Aktorowi na scenie towarzyszy akordeonista Mateusz Wachowiak.
Spektakl zdobył nagrodę dziennikarzy na Toruńskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora m.in. za kreację aktorską i wzruszające przedstawienie.
Reżyseria: Aldona Figura
Czas trwania: 65 minut
Spektakl dla widzów od lat 12
Resursa – 20.30
Bodecker & Neander „The Best of”
Zagraniczni goście, francusko-niemiecki duet Bodecker & Neander to międzynarodowa, teatralna liga mistrzów, uczniowie legendarnego Marcela Marceau. Zjechali ze swoimi spektaklami niemal cały świat (występowali w 35 krajach), a ich obecność na „Ksześle” to efekt „cudownego” zbiegu okoliczności. Bodecker i Neander nie potrzebują słów, by wzruszać i bawić publiczność do łez. Każdy, kto zobaczy ich spektakl, wróci na kolejny. To mimowie, klauni i iluzjoniści. W jednej scenie potrafią przejść od komedii do cyrkowych sztuczek i magii.
To teatr dla wszystkich – dorosłych i dzieci. Ich produkcje to precyzyjnie skomponowane dzieła – zabawne, czasem melancholijne, zawsze porywające. W Żyrardowie pokażą program „The Best of”, złożony z ich najlepszych skeczy.
Występują: Alexander Neander i Wolfram von Bodecker
Reżyseria: Lionel Ménard
Czas trwania: 70 minut
Spektakl bez ograniczeń wiekowych
Sobota (11. października)
Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego – 14.30 i 16.30
Mirosław Wasiewicz „Ziemia jałowa” wg. T. S. Eliota
Twórca festiwalu „Kszesło” i założyciel „Teatru 36 złotych” wystąpi w monodramie na podstawie poematu T. S. Eliota. W arcydziele światowej literatury, erudycyjnym poemacie aktor(łac. actor), osoba grająca jakąś rolę w teatrze lub fi... More opowiada o kryzysie zachodniej cywilizacji po I wojnie światowej. Ascetyczna forma spektaklu, gdzie słowo jest na pierwszym miejscu podkreśla niepokojącą aktualność utworu.
Reżyseria: Mirosław Wasiewicz
Czas trwania: 45 minut
Spektakl dla widzów od 12 lat
Centrum Kultury – 18.00
Joanna Szczepkowska „Separatka”
Dwie wybitne aktorki – Joanna Szczepkowska i Dorota Landowska w zabawnej i przenikliwej komedii o Polsce podzielonej na dwa zwalczające się obozy. Bohaterkami sztuki są dwie kobiety – liberałka i weteranka antykomunistycznej opozycji oraz zwolenniczka prawicy. Obie trafiają do szpitalnej sali z jednym łóżkiem. Żadna z nich nie chce ustąpić i wyjść, bo każda uważa, że to właśnie jej należy się miejsce w „jedynce”. Skazane na swoje towarzystwo – próbują przetrwać do momentu, aż ktoś przyjdzie i zdecyduje za nie. A widzowie mogą obserwować polsko-polską wojnę na słowa i gesty.
Czy obie panie mają ze sobą coś wspólnego? Jak skończy się ten pojedynek i czy przetrwa szpitalne łóżko?
Spektakl „Separatka” otrzymał Grand Prix trzeciej edycji Festiwalu Sztuki Aktorskiej TEATROPOLIS w kategorii Małe Formy Teatralne.
Występują: Joanna Szczepkowska i Dorota Landowska
Reżyseria: Joanna Szczepkowska
Czas trwania: 2 godziny
Spektakl dla widzów od 15 lat
Resursa 20.30
Paweł Szamburski – „Tristis diabolus, czyli Diabeł frasobliwy” wg. Marcina Wichy
Spektakl i koncert w jednym, a właściwie one man show. Dowcipna opowieść o zgorzkniałym diable oparta na tekście Marcina Wichy, laureata „Literackiej Nagrody Nike”, autora książek dla dzieci i dorosłych. Paweł Szamburski, człowiek-orkiestra daje koncert wirtuozerii. Gra na klarnecie oraz wielu innych instrumentach i przedmiotach, śpiewa, recytuje, melorecytuje, a czasem rapuje. Zapętla muzykę i bity. Otrzymujemy spektakl dla każdego – wysmakowany muzycznie i tryskający humorem. Diabeł dzięki tekstom Marcina Wichy mieści w sobie różne światy: współczucie, piękno i mnóstwo ciemności. Takiego spektaklu (i koncertu) Żyrardów jeszcze nie widział. Jest tu sztuka i jest zabawa.
Czas trwania: 60 minut
Spektakl dla widzów od sześciu lat
Niedziela (12. października)
Resursa, 13.00
Białostocki Teatr Lalek, Magda Guśniowska „Karmelek”
Białostocki Teatr Lalek to bez wątpienia jedna z najlepszych scen lalkowych w kraju. Do Żyrardowa BTL przyjedzie z uwielbianym przez dzieci spektaklem „Karmelek”, który od kilku lat nie schodzi z afisza teatru.
„Zapraszamy do najmniejszej wioski na świecie, w której mieści się najmniejsza Zagródka na świecie, a tam? Cała masa wiejskich zwierzaczków, z których każde jest bardzo pożyteczne i tylko jeden maleńki Piesek nie wie, co mógłby dać od siebie. Rozpoczyna się poszukiwanie, w którym na pomoc Karmelkowi wyruszą nasi najmniejsi widzowie.”
To pełna humoru opowieść z piękną muzyką i radosnymi piosenkami. Spektakl pełen zabawy i interakcji z Widownią, przewidziany Dzieci od 3 do 8 lat.
Reżyseria: Roksana Miner
Występują: Alicja Bach, Maciej Zalewski, Paweł S. Szymański
Czas trwania: 40 minut
Resursa – 15.00
Rockowizna alternative –„Pogo Kszesło” – przegląd żyrardowskiej sceny muzycznej („Grupa Ż”, „Adwokat”, „The Bricks”, „Nuclear Venom”, „The Reverbed”, „Octogram”.
Czas trwania: 240 minut
Centrum Kultury – 19.00
Teatr Ósmego Dnia „Teczki”
Po otwarciu teczek SB, aktorzy Teatru Ósmego Dnia zobaczyli, kto na nich donosił i dlaczego. O tym jest ten spektakl.
Spektakl oparty na wydobytych z archiwum IPN dokumentach, obrazujących inwigilację SB w stosunku do aktorów Teatru Ósmego Dnia: Ewy Wójciak, Tadeusza Janiszewskiego, Marcina Kęszyckiego, Adama Borowskiego, zakończone przymusową emigracją zespołu w latach 80.
Dziś patrzymy na to z dystansem, wydaje się, że znaleźliśmy wyjście z totalitarnego labiryntu, ale jego wspomnienie wciąż budzi grozę, czasem śmiech, czasem brzmi jak przestroga – mówią aktorzy Teatr Ósmego Dnia.
scenariusz i reżyseria: zespół Teatru Ósmego Dnia
występują: Ewa Wójciak, Adam Borowski, Tadeusz Janiszewski, Marcin Kęszycki.
Czas trwania: 80 minut