Aż trudno uwierzyć, że czas tak szybko upływa. Rok 2025 to już 19. rok wydawania wznowionej STOLICY. Za rok, jeśli czasopismo dotrwa, obchodzić będzie swoje 20-lecie, a tytuł prasowy STOLICA – swoje 80. urodziny.
A zaczęło się w listopadzie 1946.W zrujnowanej Warszawie, kiedy już postanowiono, że mimo zniszczeń pozostanie ona stolicą Polski, Stołeczne Biuro Odbudowy Stolicy zaczęło wydawać czasopismo, którego zadaniem było relacjonowanie procesu odbudowy oraz refleksja – jakim to nowe miasto ma być. Powracający do Warszawy ludzie chcieli jak najszybciej powrócić do normalności, odbudować swoje zrujnowane przez wojnę życie. Z zapałem zaczęli odbudowywać miasto, jego infrastrukturę, ożywiać organizacje miejskie, społeczne, kulturalne, zawodowe. I w błyskawicznym tempie życie powracało do Warszawy. Na tej fali entuzjazmu odbudowy i sentymentu do pięknego niegdyś, a teraz odradzającego się z ruin i zgliszcz miasta znakomicie redagowana STOLICA stała się czasopismem każdego warszawiaka. Miasto rozwijało się, a popularność tytułu wychodziła daleko poza Warszawę.
Póki się rozwijało. Złote lata dla STOLICY zaczęły przygasać w połowie lat 70., a lata 80. przynosiły z roku na rok spadek jej popularności. Zapewne, choć nie tylko, było to odbiciem stagnacji i pogarszającego się poziomu życia miasta. Jak zanotował w raporcie o stanie stolicy Polski pierwszy po 1989 r. prezydent samorządnej Warszawy Stanisław Wyganowski, miasto było w opłakanym stanie: wyeksploatowana, zniszczona podstawowa infrastruktura miasta, w opłakanym stanie komunikacja, zastój budownictwa mieszkaniowego i usługowego, całkowity brak nowoczesnej powierzchni biurowej, nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej i usług bankowych… Świat poszedł do przodu – a Warszawa w połowie lat 70. stanęła w miejscu.
Ale nowe już szło. Jednym z rezultatów zmian była likwidacja RSW Prasa-Książka-Ruch, czyli wydawniczego monopolisty w Polsce, a co za tym szło – likwidacja bardzo wielu tytułów prasowych. Ostatni numer tygodnika STOLICA ukazał się w grudniu 1989 r. Zniknęła STOLICA, zaprzepaszczony został również jej ponad 40-letni dorobek w postaci wspaniałego archiwum i doświadczenia w wydawaniu jedynego w Europie, a może i na świecie, ambitnego, na wysokim poziomie czasopisma poświęconego jednemu miastu. Zespołu redakcyjnego w chwili zamykania tytułu nie doceniono, jego członkowie rozproszyli się na niełatwym wówczas rynku prasowym.
Przez 16 lat Warszawa nie miała swojego czasopisma. Co prawda były naciski mieszkańców domagających się powrotu STOLICY, była wola wśród dziennikarzy i…były też efemeryczne czasopisma o różnych tytułach, które znikały z rynku po kilku numerach. Najbardziej odczuwali brak czasopisma historycy Warszawy, varsavianiści i miłośnicy miasta, którzy nie mieli żadnego forum do publikowania swoich materiałów. I tak varsavianiści, m.in. Jarosław Zieliński, Janusz Sujecki, Jerzy S. Majewski, Danuta Szmit-Zawierucha, Krzysztof Jaszczyński, ale też inni, wielokrotnie zwracali się do Ewy Kielak-Ciemniewskiej, aby swoje doświadczenie w wydawaniu The City Voice – suplementu do anglojęzycznego The Warsaw Voice – wykorzystała do wydawania czasopisma warszawskiego w języku polskim. I stało się. Po trzech próbnych numerach i dwóch latach przygotowań w kwietniu 2006 r. ukazał się pierwszy numer reaktywowanej STOLICY, który dotarł do rąk czytelników.
Wznowiona STOLICA to już nie tygodnik, ale miesięcznik, a od czasu pandemii – dwumiesięcznik. Dość szybko została uznana za czasopismo prestiżowe, opiniotwórcze i cenne źródło informacji o Warszawie – jej historii, tradycjach, kulturze, ludziach i ich losach. Ale też redakcja nie pomija wydarzeń współczesnych, rozwoju miasta i jego przeobrażeń. Podejmuje tematy ważne, najczęściej wyprzedzając i inspirując inne tytuły prasowe. W czasopiśmie są obecne problemy współczesnego miasta, jego przyszłość i rozwój, tożsamość Warszawy, ochrona zabytków.
Swój poziom STOLICA zawdzięcza znakomitym autorom. Do nich należą m.in.: prof. Anna Kuligowska-Korzeniewska, prof. Karol Samsel, dr hab. Michał Wardzyński prof. UW, prof. Marcin Kula, dr Tomasz Miłkowski, dr hab. Mateusz Rodak, dr hab. Lech Królikowski, dr Robert Gawkowski, Rafał Skąpski, Jerzy S. Majewski, Jacek Fedorowicz, Piotr Łopuszański, Adrian Sobieszczański, Paweł Dunin-Wąsowicz, Sebastian Pawlina, Grzegorz Buczek, Rafał Dajbor, Tatiana Hardej, Michał Krasucki, Tomasz Markiewicz, Marcin Mierzejewski, Michał Pilich, Przemysław Śmiech, Norbert Piwowarczyk… Nad tekstami autorów czuwa Katarzyna Komar Michalczyk – sekretarz redakcji i autorka wielu tekstów, a kształt graficzny twórczości pisarskiej nadaje od kilku lat graficzka Anna Skowrońska.
W 2009 r. redakcja rozpoczęła także wydawanie książek. W serii Biblioteka STOLICY ukazało się już 18 pozycji, m.in.: Tekla z Bądarzewskich Baranowska – publikacja przywracająca pamięć o Tekli autorstwa Beaty Michalec, Warszawa z głową do góry – autorski przewodnik Magdaleny Hajnosz, Piórem i piórkiem o Warszawie – zbiór felietonów i rysunków Marii Terleckiej, pamiętniki Zbigniewa Wernica z okupowanej Warszawy pt. Pamiętnik Cezara. Książka Drugie życie starych widokówek Marzanny de Latour to saga rodu Gazdów, która opisuje życie fotografów, właścicieli wytwórni widokówek i autorów zdjęć najpiękniejszych zabytków polskich miast, Ziemskie anioły. Opowieść o miłości George Sand i Fryderyka Chopina Krystyny Kolińskiej to opowieść o historii flirtów i romansów jednej z najsłynniejszych par XIX stulecia, Feldmarszałek Paskiewicz. Historia kariery idealnej Dmitrija W. Mitiurina przytacza nieznane fakty z życia Iwana Paskiewicza na tle szerokiej panoramy życia carskiego dworu, Przedwojenna Saska Kępa Adama Rozmysłowicza – to pozycja o losach Saskiej Kępy w dwudziestoleciu międzywojennym, a na książkę Znak nasz Batory złożyły się wywiady z absolwentami Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Batorego w Warszawie z różnych lat powojennych – z ludźmi wybitnymi, którzy osiągnęli sukces, zdobyli prestiż i uznanie, nierzadko sławę. Na koncie Biblioteki STOLICY jest też wielokrotnie nagradzany PLAC. Warszawski plac Piłsudskiego jako zwierciadło losów i duchowej kondycji narodu Jarosława Zielińskiego. Redakcja wydala też inne książki Jarosława Zielińskiego w cyklu Warszawa wielkomiejska – m.in. Foksal i okolice, Plac Unii i okolice, Ulica Marszałkowska róg Świętokrzyskiej i okolice, Złota 44 i inne warszawskie niebotyki.
Czy STOLICA dotrwa do okrągłych rocznic 20-lecia i 80-lecia? Miejmy nadzieję, że tak. I życzmy jej tego.