Ta niewielkich rozmiarów książeczka, zwana przez samego autora „drobiazgiem” ma jednaka swoją wagę. Autor kompetentnie, rzeczowo, dociekliwie, ale i ze swadą opisuje dzieje międzywojennego ZZLP, bezpośredniego poprzednika Związku Literatów Polskich. Jest to więc opowieść o genealogii, dająca świadectwo środowiskowego poczucia jedności w sprawach zawodowych, a z drugiej strony postaw społecznych pisarzy wobec odradzającego się państwa polskiego. Przy czym liczne dowody potwierdzają, że pisarze skupieni w Związku, mimo ograniczonych możliwości finansowych i skromnych kadr wolontariuszy, potrafili zdziałać niemało dla środowiska, a przy tym wykazać społeczną wrażliwość wobec przejawów dławienia wolności słowa i prześladowań pisarzy o lewicowych zapatrywaniach.
Autor przypomina nazwiska społeczników, a zarazem wybitnych przedstawicieli świata literackiego, którzy stawali na czele związku i prowadzili godną podziwu pracę na rzecz ludzi pióra, poprawy ich warunków bytu i możliwości twórczego rozwoju, przekonani o przemożnym wpływie kultury i sztuki na przyszłość kraju. Mowa o takich tuzach literatury jak Stefan Żeromski, pierwszy przewodniczący Związku, czy też Andrzej Strug, Zofia Nałkowska, Maria Dąbrowska i Juliusz Kaden-Bandrowski.
Książeczka, którą czyta się jednym tchem, dająca wgląd w świat literacki międzywojnia, zaopatrzona także materiałem ikonograficznym i fotokopiami dokumentów, oferuje poczucie ciągłości nie tylko dzisiejszym adeptom literatury, ale wszystkim zainteresowanym kształtem polskiej kultury i kulturotwórczych instytucji czy organizacji, do których Związek bez wątpienia należał.
Yorick kłania się autorowi, przez wiele lat pełniącemu zaszczytne obowiązki w Związku Literatów Polskich, że zdołał w tak zwięzłej formie powiedzieć tak wiele o dziejach niewielkiej ilościowo, ale wielkiej wagą podejmowanych spraw organizacji pisarzy.
Yorick
Grzegorz Wiśniewski, Związek Zawodowy Literatów Polskich w latach 1920-1939, wydawca: Związek Literatów Polskich, Warszawa 2023
