Spektakle z Włoch, Danii, USA, Czech, Norwegii i z Polski będzie można obejrzeć w ramach 26. międzynarodowego Festiwalu Szekspirowskiego, który odbędzie się między 27 lipca a 6 sierpnia w Gdańsku. Na organizowany od 25 lat Festiwalu Szekspirowskim wystąpiło do tej pory 230 zespołów teatralnych z ponad 40 krajów. Pokazywano realizacje takich twórców, jak Peter Brook, Luk Perceval, Romeo Castellucci, Elizabeth LeCompte, Lew Dodin, Eimuntas Nekrošius, Oskaras Koršunovas, Tiago Rodrigues, Jan Lauwers, Roberto Ciulli, Robert Sturua. Łącznie ponad 250 reżyserów ze świata prezentowało swoje spektakle. Organizatorami Festiwalu Szekspirowskiego są Gdański Teatr Szekspirowski i Fundacja Theatrum Gedanense.
Tegoroczne hasło festiwalu odwołuje się do trzech różnych, zagranicznych inscenizacji „Burzy”, które obejrzymy na tegorocznym festiwalu oraz do burz, które przetaczają się aktualnie przez świat: – burz politycznych, pandemicznych, klimatycznych, a także tych, które dotyczą kondycji człowieka. Tytuł festiwalu nawiązuje bezpośrednio do wydanej w 2002 r. książki prof. Jerzego Limona zatytułowanej „Między niebem a sceną”.
26. międzynarodowy Festiwal Szekspirowski zainauguruje „Burza” włoskiego reżysera Alessandro Serry, dobrze znanego gdańskiej publiczności. W 2018 roku bardzo dobrze został oceniony przez publiczność festiwalową „Makbet” wyreżyserowany przez Serrę. Spektakl ten włoska krytyka uznała za najlepszą produkcję 2017 r. (nagroda Premio Ubu). Tym razem Serra przeniesie widzów w świat bratobójczej wojny. 27 i 28 lipca spektakl zaprezentowany zostanie na 278 m2 zużytych, przeżartych przez robaki, zwietrzałych deskach – Wyspie Prospero, którą włoscy artyści zbudują na scenie Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego.
28 lipca będzie można będzie obejrzeć efekty współpracy Glad Teater i HamletScenen z Danii, teatrów tańca współczesnego o marzeniach i przeznaczeniu. „Burza” w wykonaniu Janicka Pihla Nielsena, Dana Rolanda Lunda i Pieta Gitz-Johansena jest „minimalistyczna” jak piszą krytycy. Co to znaczy – przekonamy się niebawem. Choreografię(gr. choreia = taniec + grapho = piszę), sztuka tworzenia u... More przygotował Antonio Quilesa.
Trzecia „Burza” zaprezentowana zostanie 31 lipca i będzie to wyspa dźwięków w dżungli mikrofonów, kabli, instrumentów, kamer i projekcji video w wykonaniu Bulandra Theatre z Rumunii. Nad całością inscenizacji czuwali Ada Milea – odpowiedzialna za muzykę i reżyserię gwiazda rumuńskiej sceny muzycznej oraz Andu Dumitrescu, scenograf.
Joanna Klass, kuratorka i producentka teatralna odpowiadająca za wybór tegorocznych międzynarodowych produkcji szekspirowskich podkreśla, że festiwal wraca z koncepcją „festiwalu dla wszystkich”. I dodaje: „Zapraszamy nowe spektakle stworzone w różnych miejscach świata w bardzo trudnym czasie, okresie wielu zmian spowodowanych pandemią, wojną i innymi zawirowaniami. Po tego rodzaju burzach, sztuki Szekspira, kilkaset lat po napisaniu, wciąż potrafią wzruszać i bawić”.
31 lipca na festiwalu w Gdańsku pokazany zostanie spektakl „Hamlet on the Road” – żałobny musical inspirowany poetyką koczowniczych, nomadycznych lalkarzy. Przedstawienie to w reżyserii Joanny Zdrady nagrodzono Grand Prix na 27. Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Lalek „Spotkania” w Toruniu. Teatr Radost (Divadlo Radost) z Brna to specyficzna grupa artystów – jeden z jej członków jest grabarzem. Przewrotny i wisielczy humor w stylu Tima Burtona powinien trafić do wszystkich, w tym do młodzieży, wśród której ta produkcja jest bardzo popularna.
2 i 3 sierpnia oglądać będziemy zwycięzców pierwszej edycji konkursu ShakeSphere zorganizowanego przez Europejską Sieć Festiwali Szekspirowskich (ESFN) w 2022 r., czyli spektakl „Romeo i Julia oraz inne katastrofy miłosne”.
ESFN zrzesza 11 europejskich festiwali inspirowanych twórczością Szekspira z 10 krajów. Prezesem Zarządu ESFN jest Joanna Śnieżko-Misterek z Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego. Z okazji 10-lecia istnienia ESFN przeprowadzono konkurs na małą produkcję teatralną. Wpłynęły 42 zgłoszenia z 25 krajów. Nagrodzony spektakl zostanie zaprezentowany na czterech festiwalach, w tym na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku.
– W bardzo wyrównanym konkursie mamy frapującego zwycięzcę, który spełnia wszystkie aspiracje, jakie towarzyszyły nam w tym projekcie. Jest to nowatorska i innowacyjna realizacja integrująca różne formy sztuki, łącząca teatr i sztuki wizualne, zgłębiająca Szekspira w naszych czasach i podkreślająca jego trwałe znaczenie – mówił Philip Parr, przewodniczący Europejskiej Sieci Festiwali Szekspirowskich.
„Romeo i Julia oraz inne katastrofy miłosne” (reż. Rolf Alme) to projekt performatywny. Norweg Christian Hestø i Polak Piotr Misztela odgrywają tragedię Szekspira, uzupełniając ją współczesnymi prawdziwymi historiami o miłości niemożliwej, często złej. Tragizm tych opowieści jest oczywisty i przytłaczający.
Nie tylko miłośnikom teatru wykorzystującego najnowsze technologie zaprezentowany zostanie 3 sierpnia spektakl kalifornijski „HA-M-LET” – wielojęzyczny, multimedialny. Obłęd, zwodniczość i konflikt w rodzinie przybiorą formy cyfrowe. Peter Mark (CalArts Center for New Performance) bada związek między ciałem a obrazem. Wykorzystuje fragmenty sztuk Szekspira, łączy je z kulturą internetową, domowymi filmami wideo i animacji 3D.
Teatr Narodowy w Brnie również 3 sierpnia zaprezentuje „Wieczór Trzech Króli albo co chcecie” w reżyserii Štěpána Pácla, czyli spektakl o tożsamości i kryzysie jednostki. Na uwagę zasługuje niezwykła scenografia zaprojektowana przez Dragana Stojčevskiego, w której wykorzystano hektolitry wody, by utworzyć ośmiometrową falę.
Na tegorocznym festiwalu pojawi się również przedstawienie z Ukrainy, którego obecność wyraźnie zaznacza festiwalowy plakat Johna Stanisci. 29 i 30 lipca będzie można zobaczyć „L_UKR_ECE”, w reżyserii Tetiany Shelepko i wykonaniu 19-letniej Khrystyny Bili. To multidyscyplinarny i wielokulturowy projekt oparty na „Gwałcie na Lukrecji” Williama Szekspira oraz ukraińskich pieśniach ludowych, poezji Tarasa Shevchenko, Łesi Ukrainki i Christiny Bili, świadectwach Owidiusza, a także udokumentowanych historiach kobiet z okolic Kijowa i Charkowa.
– Zobaczymy wielość interpretacji Szekspira i różnorodność estetyk teatralnych. Wykorzystajmy je do namysłu nad kondycją jednostki w dzisiejszym – nie bójmy się tych słów – szalonym świecie. Twórcy zapraszają widza do szukania odpowiedzi na pytanie: co będzie po burzy, czym dla niego i dla świata są burze i jak się w tym wszystkim odnaleźć – mówi Agata Grenda, dyrektorka Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego.
Złoty Yorick
W tym roku o nagrodę Złotego Yoricka będzie ubiegało się pięć najlepszych polskich szekspirowskich produkcji sezonu na polskich scenach teatralnych.
– Szekspir znów zdał egzamin z teatru współczesnego, po raz kolejny pomógł wyrazić niepokój naszych czasów – mówił Łukasz Drewniak, selekcjoner Złotego Yoricka. – Novum polega na wychyleniu wahadła inscenizacyjnego na stronę profanum: pierwszy raz w ostatnich dwóch dekadach liczba inscenizowanych komedii jest równa liczbie wystawień tragedii, a przecież to tragedia, zwłaszcza przeczytana kluczem politycznym była naszą specjalnością, polską przyprawą Szekspira. Najazd Rosji na Ukrainę nie zdążył jeszcze zarejestrować się w scenicznych adaptacjach Szekspira, dlatego najbardziej rozpoznawalnym kluczem interpretacyjnym była właśnie pandemia. Rozumiana albo jako czynnik destrukcyjny, odgradzający bohaterów od siebie, naznaczający ich śmiercią i brakiem przyszłości albo przeciwnie, jako powód do kompulsywnego odreagowania, ucieczki w absurd, beztroski komizm i wszechogarniające szaleństwo form. Komedie Szekspira zostały wykorzystane przez polski teatr w roli lekarstwa na smutki izolacji, lęki społeczne i opresję polityczną.
W konkursie o Złotego Yoricka udział biorą następujące spektakle: „Wieczór Trzech Króli albo Co chcecie” w reżyserii Piotr Cieplak z Teatru Narodowego w Warszawie, „Andronikus-Synekdocha” reżyserowany przez Grzegorza Brala z Teatru Pieśń Kozła, „Sen nocy letniej” w reżyserii Rafała Szumskiego zaprezentuje Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza w Gdyni, „Poskromienie złośnicy” – reżyser Jacek Jabrzyk i Teatr Zagłębia w Sosnowcu oraz „Romeos & Julias unplagued. Traumstadt” z choreografią(gr. choreia = taniec + grapho = piszę), sztuka tworzenia u... More Yoshiko Waki, przedstawi Polski Teatr Tańca w Poznaniu i Bodytalk w Münster.
W ramach festiwalu będzie można zobaczyć również nowe produkcje niezależne, kóre Festiwal Szekspirowski w gdańsku wpiera finansowo i logistycznie. Prezentacje i produkcje to dwa nurty, których uczestnicy walczyć będą o jedną nagrodę – statuetkę SzekspirOFF. Będą to: „Szekspir Fight Show Arena” z Teatru Układ Formalny, „Antoniusz” w reżyserii Krystiana Łysonia i „How beauteous mankind is!” Sławka Krawczyńskiego, Anny Godowskiej ze Święta Snów.
W drugim nurcie pokazane zostaną najciekawsze wydarzenia artystyczne oparte na twórczości Szekspira, zaproszone na festiwal przez kuratorkę Katarzynę Knychalską. W tej edycji będą to: „Lear, k**wa!” Teatru A Part, „Pan Zaraz” zaprezentuje Dziki Styl Company i „Hamlet.motion” Sztuka Nowa.
Szczegółowy program 26. Festiwalu szekspirowskiego w Gdańsku oraz bilety dostępne są na stronie festiwalu: festiwalszekspirowski.pl