„Wykształciuchom” dostawało się od zawsze – kto pamięta fraszkę Jan Kochanowskiego „Na matematyka” wie, o co chodzi. W tym nurcie dokładania intelektualistom, którzy okazują się dość nieporadni w sprawach życiowych, a więc – któż to wie – może i w sprawach ich ekspertyz bywają omylni. Nie radzą sobie ze swym libido, są nieporadni w relacjach z najbliższymi, których prawie nie znają, skąd więc brać zaufanie do nich w sprawach dotyczących ogółu. Pod pozorem prezentacji tajnych badań prowadzonych przez pewną korporację metodą ankiet z wybitnymi przedstawicielami nauki, Wyrypajew doprowadza do podważenia ich kompetencji. Niezbyt to odkrywcze (i dość ryzykowne zważywszy na odwrót do nauki w stronę guseł i szamaństwa), jak zresztą sążniste ankiety trójki bohaterów, którzy diagnozują świat i ludzi, z różnych powodów potwierdzając, że ludzie w większości znajdują się na dość niskim poziomie ewolucji. Ale poza diagnozami niczego nie proponują Poza odsłonięciem po raz kolejny bezradności człowieka wobec nadciągającej katastrofy klimatycznej sztuka nie oferuje niczego nowego, a jej forma wystawia widza na próbę cierpliwości.
Sztuka miała swoją wcześniejsza premierę telewizyjną w reżyserii autora, ale wówczas nie wzbudziła szczególnego zainteresowania. Lepiej przyjęto ten spektakl, ale chyba na wyrost. Wolę Wyrypajewa psychologicznego i wyrafinowanego niż tak wykalkulowanego, jak w tym dramacie. Jeśli jednak to był tylko żart autora, to cofam wszelkie zastrzeżenia.
Tomasz Miłkowski
TWÓRCY:
autor: Iwan Wyrypajew
przekład: Michał Rogalski
reżyseria: Norbert Rakowski
choreografia(gr. choreia = taniec + grapho = piszę), sztuka tworzenia u... More: Janusz Orlik
scenografia: Maria Jankowska
kostiumy: Krystian Szymczak
wideo: Wojciech Kapela
reżyseria świateł: Bogumił Palewicz
asystent reżysera świateł: Mikołaj Kałużny
opracowanie muzyczne: Janusz Orlik i Norbert Rakowski
inspicjentka: Urszula Kraska
OBSADA:
Katarzyna Herman (gościnnie), Karol Kossakowski, Karolina Kuklińska, Joanna Osyda, Bartosz Woźny, Michał Brzeziński, Elżbieta Gajda, Aleksander Gocalski-Rybarz, Piotr Kajdrys, Alicja Karniej, Marek Kosiński, Jolanta Kwiecień, Maja Lewicka, Youssef Moharram, Paulina Rutowicz, Zofia Szczecina, Kostiantyn Terentiev, Tymon Zyzik, Weronika Żurek.
fot. Edgar de Poray
Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu na Scenie im. G. Holoubka Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy, 23 maja 2022.