Na Scenie Debiutów Teatru WARSawy ambitna adaptacja(łac. adaptare = przystosowywać), przystosowanie utworu li... More powieści Ericha Marii Remarque’a „Na Zachodzie bez zmian”. Powieść ongiś stawna, dziś prawie nieczytana, ożywa na scenie, choć reżyserka Karolina Kirsz daleka jest od respektowania realistycznego szczegółu. Ta opowieść o wojnie pozycyjnej, atakach gazowych i śmiercionośnym zwarciu może być zlokalizowana wszędzie, pod każdą szerokością geograficzną – spektakl akcentuje jej uniwersalność. Najważniejsze, że adaptacja zachowuje pacyfistyczne przestanie powieści – w wojnie nie ma nic romantycznego, są krew, ludzkie mięso i bezbrzeżne cierpienie. Młodzi aktorzy nie szczędzą wysiłku, aby uwydatnić tę prozę zabijania i walki o przetrwanie.
Zabiegiem nie tylko formalnym, ale przede wszystkim dramaturgicznym, jest włączenie do scenariusza scen ilustrujących przygotowania do jakiejś patriotycznej zabawy rekonstrukcyjnej. Kirsz obnaża niezbyt wzniosłe intencje takich działań i ich edukacyjną miałkość. Konfrontacja gier rekonstrukcyjnych z prawdziwym polem walki wypada dla tych gier nader negatywnie. W przedstawieniu pobrzmiewa niemal morał jak z bajki Krasickiego: „Chłopcy, przestańcie, bo się źle bawicie! / Dla was to jest igraszką, nam idzie o życie”.
NA ZACHODZIE BEZ ZMIAN wg powieści Ericha Marii Remarque’a, scenariusz i reż. Karolina Kirsz, scenografia Ola Sepruch, muzyka Jacek Mazurkiewicz, Teatr WARSawy, premiera 27 czerwca 2019
[tm]