amfiteatr

(gr. amphi = dookoła), monumentalna budowla oparta na planie elipsy lub koła. W starożytnym Rzymie wznoszono a. dla chwały cesarzy i rozrywki obywateli, przeznaczając je na miejsce krwawych widowisk – walk gladiatorów na arenie otoczonej widownią wznoszącą się wokół schodkowo ku górze. A. stanowiły przetworzenie konstrukcji architektonicznej półkolistych greckich i rzymskich teatrów – współcześnie amfiteatralną zabudowę wykorzystuje się niekiedy w budynkach teatralnych (a. stały się pierwowzorem współczesnych stadionów sportowych). Największym a. rzymskim było Koloseum (obwód 527 m, wysokość – 50 m), w którym mogło zasiąść 50 tys. widzów. Budowę zapoczątkowano za panowania cesarza Wespazjana (80).