Term Category: Osoba

EXODUS

(gr. eksodos = wyjście), pieśń chóru zamykająca antyczną tragedię grecką; chór wygłasza e. opuszczając orchestrę.

EURYPIDES

(ok. 485/480 p.n.e.- 407/6 p.n.e.), najmłodszy z wielkiej trójki tragediopisarzy greckich (obok >Ajschylosa i >Sofoklesa); pochodził z bogatej rodziny ziemiańskiej. Wszechstronnie wykształcony pozostawał pod wpływem sofistów i Sokratesa. Zwolennik demokracji, pokoju, przeciwnik tyranii – nie uczestniczył w życiu politycznym, aleCzytaj dalej

EICHLERÓWNA IRENA

(1908-1990), wybitna aktorka polska; po ukończeniu kursu aktorskiego przy konserwatorium warszawskim (1929) występowała na scenach Wilna, Krakowa i Lwowa, a następnie Warszawy (1934). Stworzyła wiele kreacji „królewskich”, m.in. Kleopatry w „Kleopatrze” Cypriana >Norwida. Podczas wojny przebywała we Francji, gdzie zdobyłaCzytaj dalej

DUSE ELEONORA

(1858-1924), aktorka włoska o międzynarodowej sławie, ugruntowanej dzięki występom gościnnym w wielu krajach. Słynęła jako odtwórczyni ról szekspirowskich, m.in. Julia w „Romeo i Julii” i Kleopatra w „Antoniuszu i Kleopatrze”; wysoko ceniono jej role tytułowe w „Norze” >Ibsena i wCzytaj dalej

DÜRRENMATT FRIEDRICH

(1921-1990), szwajcarski prozaik i dramaturg, którego twórczość sceniczna należała do kanonu teatrów europejskich w latach 50. i 60. Autor m.in.: „Romulusa Wielkiego” (1949), „Franka V” (1959), „Wizyty starszej pani” (1956) i „Fizyków” (1962) – najczęściej inscenizowanych dramatów, a także licznychCzytaj dalej

DRZEWIECKI CONRAD

(1926-2007), tancerz i choreograf, twórca i dyrektor Polskiego Teatru Tańca w Poznaniu (1973-87). Autor opracowania choreograficznego do m.in. „Odwiecznych pieśni” Mieczysława Karłowicza (1975), „Stabat Mater” Krzysztofa Pendereckiego (1976), spektaklu wg utworów Beatlesów „Yesterday” (1981). O jego twórczości traktuje monografia StefanaCzytaj dalej

Albee Edward Franklin

(1928-2016), dramaturg amerykański. Debiutował jednoaktówką Opowiadanie o ZOO (1959). Międzynarodową sławę zyskał sztuką Kto się boi Wirginii Woolf (1962). Pisał dramaty, w których krytykował amerykański styl życia, m.in.: Maleńka Alicja (1964), Chwiejna równowaga (1966 – nagroda Pulitzera), Wszystko w ogrodzieCzytaj dalej

Dejmek Kazimierz

(1924-2002), reżyser teatralny i dyrektor teatrów, m.in. Nowego w Łodzi, Narodowego i Polskiego w Warszawie; debiutował jako aktor rolą Jaśka w Weselu Stanisława Wyspiańskiego (1945); autor głośnych spektakli, które stanowiły swoistą zapowiedź przełomu politycznego w latach 50., m.in. Łaźni MajakowskiegoCzytaj dalej

Daszewski Władysław

(1902-1971), scenograf, bliski współpracownik Leona Schillera, współtwórca jego sukcesów jako inscenizatora Krakowiaków i Górali Wojciecha Bogusławskiego, Burzy Szekspira. Przez wiele lat związany z Teatrem Narodowym, gdzie zrealizował scenografię do m.in. Kordiana i Fantazego Juliusza Słowackiego. Opracował także kilka spektakli wCzytaj dalej

Ćwiklińska Mieczysława

(1880-1972), aktorka czynna zawodowo do końca życia, uważana za mistrzynię komedii. Debiutowała w 1900; w okresie międzywojennym zagrała wiele ról w komediach filmowych. Po wojnie – początkowo w Krakowie, a od 1949 w Warszawie, gdzie związała się z Teatrem Polskim.Czytaj dalej

Czechow Anton

(1860-1904), prozaik i dramaturg rosyjski. Pochodził z ubogiej rodziny (jego dziad był chłopem pańszczyźnianym). Cz. zajmował się literaturą z konieczności, powodowany kłopotami finansowymi, a pierwsze swoje utwory sygnował pseudonimami (m.in. Alosza Czechonte). W humoreskach i opowiadaniach satyrycznych nawiązywał do tradycjiCzytaj dalej

Craig Edward Gordon

właśc. Henry E.G. Godwin Wardell, (1872-1966), angielski reżyser i scenograf, reformator teatru, redaktor pisma „The Mask”, autor książki „O sztuce teatru” (1911). Główne inscenizacje C. powstały przed I wojną światową, m.in. „Wiele hałasu o nic” Szekspira (Londyn), „Wenecja ocalona” OtwayaCzytaj dalej

Corneille Pierre

(1606-1684), dramaturg francuski, mistrz tragedii klasycyzmu, początkowo autor komedii (debiut „Mélite”, 1629). Sławę zapewnił sobie tragikomedią „Cyd” (1636), a ugruntował cyklem tragedii o tematyce bohaterskiej z czasów rzymskich, m.in „Horacjusz”, (1640), „Cynna”, (1640), „Polyeukt”, (1643); także autor traktatów i rozprawCzytaj dalej

Calderon de la Barca Pedro

(1600-1681), najwybitniejszy obok Lopego de Vegi przedstawiciel dramaturgii hiszpańskiej złotego wieku. Pochodził z rodziny drobnoszlacheckiej. Starannie wykształcony (ukończył teologię na uniwersytecie w Salamance), rozpoczął karierę literacką od udziału w konkursach poetyckich. Po zakończeniu służby wojskowej C. stał się nadwornym dramaturgiemCzytaj dalej

Bryll Ernest

(ur. 1935 w Warszawie), poeta, dramaturg, prozaik, scenarzysta i tłumacz. Jeden z głównych przedstawicieli (obok Stanisława Grochowiaka) pokolenia „Współczesności” (pracował w tym piśmie po ukończeniu filologii polskiej na UW). Przez wiele lat był kierownikiem literackim Teatru Polskiego w Warszawie –Czytaj dalej

Brook Peter

(ur. 1925), wybitny angielski reżyser teatralny, inscenizator dzieł Szekspira („Król Lear”, 1962, „Sen nocy letniej”, 1965), inspirowany analizami polskiego krytyka Jana Kotta („Szekspir współczesny”, 1965), a także dramaturgią Samuela Becketta; przez pewien czas dyrektor Royal Shakespeare Company. Założyciel w ParyżuCzytaj dalej

Brecht Bertolt

(1898-1956) niemiecki poeta, prozaik, dramaturg i inscenizator. Debiutował ekspresjonistycznym dramatem „Baal” (1923, utwór powstały 1918). Reformator teatru, współpracownik wybitnych inscenizatorów: Maxa Reinhardta i Erwina Piscatora. Po dojściu Hitlera do władzy przebywał na emigracji, m.in. w ZSRR, a potem w USA,Czytaj dalej

Bond Edward

(ur. 1935), dramaturg i scenarzysta angielski; wg jego scenariusza Michelangelo Antonioni nakręcił słynny film „Powiększenie”. Premierom pierwszych sztuk Bonda towarzyszyły skandale spowodowane ich wyjątkowo bezkompromisowym okrucieństwem – niektóre były nawet zdejmowane z tego powodu z afisza, np. „Ocaleni”. Drastyczność wCzytaj dalej

Bohomolec Franciszek

(1720-1784), profesor retoryki w kolegiach jezuickich w Wilnie i Warszawie, redaktor (zob.:) „Monitora”, a po kasacie zakonu jezuitów zarządca Drukarni Nadwornej, bywalec obiadów czwartkowych. Zasłynął jako pierwszy utalentowany komediopisarz polski, zrazu autor sztuk dla teatrów szkolnych (por.: komedie konwiktowe), aCzytaj dalej

Bogusławski Wojciech

(1757-1829), aktor, reżyser, dramatopisarz, trzykrotny dyrektor Teatru Narodowego (1783-85, 1790-94, 1799-1814), za życia nazwany polskim Molierem, później określany mianem ojca sceny narodowej. B. stworzył zręby (zob.:) repertuaru, przyswoił literaturze polskiej jako tłumacz wiele dzieł klasyki europejskiej, rozwinął szkolnictwo aktorskie (autorCzytaj dalej