Teatr Żydowski im. Estery Racheli i Idy Kamińskich

 

Plac Grzybowski 12/16, 00-104 Warszawa

telefon: +48 22 620 62 81 (centr.)

Dyrektor naczelny i artystyczny: Szymon Szurmiej

Wicedyrektor: Gołda Tencer

www.teatr-zydowski.art.pl

Teatr samorządowy

 

 

Korzenie teatru sięgają scen żydowskich we Wrocławiu, kierowanej przez Jakuba Rotbauma, i Łodzi, które połączone w roku 1950 w Państwowy Teatr Żydowski znalazły siedzibę w Warszawie. Jego dyrektorką przez wiele lat była wybitna aktorska Ida Kamińska. Artystka po wydarzeniach marcowych 1968 wyemigrowała z Polski. Teatr objął wówczas Szymon Szurmiej, który nieprzerwanie kieruje nim do dzisiaj, z misją kultywowania dawnej kultury żydowskiej i tradycji teatru w języku jidisz – sztuki Salomona Ettingera, Abrahama Goldfadena (Sen o Goldfadenie, reż. Lena Szurmiej, 2006), Jakuba Gordina, Szołema Alejchema, Icchoka Lejb Pereca (W nocy na starym rynku, reż Szymon Surmiej, 2008), Szymona An-skiego, Pereca Hirszbejna, Szaloma Asza. Wobec malejącej liczby widzów posługujących się językiem jidisz coraz więcej spektakli grano w języku polskim (bądź ze słuchawkami z tłumaczeniem polskim). W repertuarze przeważały spektakle ukazujące urok dawnego folkloru żydowskiego, wspomniany spektakl W nocy na starym rynku czy musical Skrzypek na dachu (reż. Jan Szurmiej, 2002) czy stylizowany, nawiązujący do malarstwa spektakl Bonjour Monsieur Chagall Szymona Szurmiej i Gołdy Tencer (2009).

Teatr wspólnie z Fundacją Shalom Gołdy Tencer stał się współorganizatorem Festiwalu Singera, podczas którego okolica teatru, niegdyś zamieszkała przez Żydów warszawskich na nowo ożywa śladami dawnej kultury.

Przy teatrze działał przez wiele lat Warszawski Teatr Pantomimy, a także Teatr Popularny (teatr lektur szkolnych z objazdem po Mazowszu), przekształcony z czasem w scenę edukacyjną, która przygotowała spektakle Moralności pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej i Pana Jowialskiego Aleksandra Fredry (reż. Lena Szurmiej).

Teatr podejmuje próby przełamania swojego wizerunku jako swego rodzaju ostoi tradycjonalizmu – stąd powołanie drugiej małej sceny, gdzie prezentuje się monodramy i teksty bliższe współczesności, a także plany zmodernizowania repertuaru i formy scenicznej przy współpracy z czołowymi artystami z Polski i za granicy – forpocztą tych zmian okazał się poetycki spektakl Księgi raju wg Icyka Mangera w reżyserii Piotra Cieplaka. Wiele w nim celowej naiwności, właściwej wyobraźni dziecka (nieprzypadkowo w spektaklu wykorzystał reżyser marionetki),  i pełnych urody piosenek. Spektakl przygotowany na 60-lecie teatru to wyraźny krok w stronę odświeżenia języka, jakim Żydowski chce rozmawiać ze swoją widownią.