Teatr Kwadrat

im. Edwarda Dziewońskiego

Od grudnia 2010 r. sala w Klubie Garnizonowym, al. Niepodległości 141, do 30 listopada 2010, ul. Czackiego 15/17 00-043 Warszawa

Dyrektor naczelny Andrzej Nejman

tel. +48 22 829 72 33 (sekr.)

fax +48 22 826 96 37 (fax)

www.teatrkwadrat.pl

 

 

Założony w roku 1975 przez Komitet d/s Radia i Telewizji, który jego dyrekcję powierzył Edwardowi Dziewońskiego – miał być sceną przygotowującą pozycje komediowe dla Teatru TV. W stanie wojennym telewizja wycofała się z prowadzenia teatru, a decyzją Prezydenta m.st. Warszawy Kwadrat stał się Sceną Kwadrat Teatru na Woli, a po przekazaniu siedziby Teatru na Woli w użytkowanie Teatrowi Narodowemu, odzyskał samodzielnie ponownie jako Teatr Kwadrat. Po Dziewońskim od roku 1982 niezmiennie kierował Kwadratem Edward Karwański (aż do 15 lipca 2010, kiedy nowym dyrektorem teatru został Andrzej Nejman). Od początku Teatr stał się ośrodkiem repertuaru lekkiego, w którym dominowały komedie i farsy, zapewniające widzom rozrywkę na godziwy poziomie. Nie brakowało tu przedstawień o wyższych aspiracjach. W latach 70. i 80. taką rolę spełniał głośny dramat(gr. drama), rodzaj literacki (obok epiki i liryki), obejmuj... Stanisława Tyma Rozmowy przy wycinaniu lasu, realizowany w Kwadracie dwukrotnie (1975, reż. Edward Dziewoński, 1984, reż. autora). Trzon repertuaru jednak zawsze stanowiły sprawdzone komedie i farsy, przede wszystkim amerykańskie, rzadziej polskie, częściej współczesne niż klasyczne, choć Dziewoński reżyserował tu m.in. Rodzinę Słonimskiego (1981), a Waldemar Matuszewski Sługę dwóch panów Goldoniego (2003).

Kierunek i styl Kwadratowi nadał w dużej mierze Marcin Sławiński, kierownik artystyczny teatru w latach 1989-1995, reżyser wielu fars amerykańskich, przedstawianych widzowi polskiemu często w bardzo krótkim czasie po premierze na Broadwayu (m.in. Sie kochamy, 1986, Farsa na trzy sypialnie 1988, Mayday, 1993, Okno na parlament, 1993, Mój przyjaciel Harvey, 1995, Nie teraz kochanie, 1999, Mayday 2, 2002, O co biega, 2008).

Tytuły Kwadratu utrzymywały się i utrzymują na afiszu przez wiele sezonów, często osiągając po kilkaset przedstawień. Jednym z takich przebojów Kwadratu była komedia Marka Rębacza Dwie morgi utrapienia w reż. Jana Kobuszewskiego (1997), a z repertuaru obcego Dekorator Donalda Churchilla w reż Andrzeja Rozhina (1993).

Teatr lubiany przez publiczność, oblegany, spektakle szły tu zwykle przy nadkompletach, utracił w roku 2010 swoją siedzibę, która mieściła się w budynku przy ul. Czackiego w biurowcu firmy Polimex Cekop – ostatni spektakl (Kiedy Harry poznał Sally Nory Ephron w reż. Andrzeja Rozhina, 2010) odbył się tu 28 listopada 2010 – od 8 grudnia bezdomny teatr gra w tymczasowej siedzibie, w Klubie Dowództwa Garnizonu Warszawa przy Al. Niepodległości 141, a jego przyszłą siedzibą ma być po przebudowie dawne kino, a potem kinoteatr Bajka.

Kwadrat od lat wyjeżdżał na gościnne występy w wielu miastach, a także do innych, większych sal w Warszawie, m.in. do Teatru Komedia. Pozycję Kwadratu zawsze określał gwiazdorski zespół aktorów, w którym nie brakowało ulubieńców stołecznej publiczności, m.in. grali tu przez wiele lat: Ewa Kasprzyk, Ewa Wencel. Ewa Ziętek, Hanna Zembrzuska, Barbara Rylska, Jan Kobuszewski, Wojciech Pokora, Tomasz Wawrzecki. Kwadrat wypracował własny styl aktorski, odznaczający się wyrazistością postaci, nie stroniący od ostrych środków wyrazu, z dużym akcentem na charakterystyczność i tempo akcji. Wierny tradycyjnie rozumianemu realizmowi, nieufny wobec eksperymentu, nie unika jednak tematów trudnych – świadczy i tym Berek Marcina Szczygielskiego (reż. Andrzej Rozhin, 2008), współczesna komedia o tolerancji, mocno osadzona w realiach polskich.

O czerwca 2012 teatr nosi imię Edwarda Dziewońskiego.