Nowy Teatr

ul. Madalińskiego 10/16 02-513Warszawa

dyrektor naczelna: Karolina Ochab

dyrektor artystyczny: Krzysztof Warlikowski

telefon:+48 22 849 35 53, +48 22 849 35 51 (fax)

Teatr samorządowy

www.nowyteatr.org

 

Teatr bez własnej sceny, utworzony przez miasto (2008) z myślą o budowie siedziby dla teatru Krzysztofa Warlikowskiego, który ze swoim zespołem korzysta z pozostałości po Teatrze Nowym (porównaj) i dawnej zajezdni MPO, na której terenie ma powstać nie tylko budynek teatru, ale wielofunkcyjne centrum kultury.

Nowy wystawia swoje produkcje w adaptowanych na ten cel salach – b. Fabryce Wódek Koneser na Pradze, a ostatnio w podwarszawskim Ursusie w Studio Rekording, Nowych Włochach w Farat Film Studio, Studio ATM.

Przez pięć pierwszych sezonów teatr dał cztery premiery podpisane przez Warlikowskiego: (A)pollonię (2009), Koniec (2010) i Opowieści afrykańskie (2011), dwuczęściowy Kabaret warszawski (2013), jeśli nie liczyć francuskiej koprodukcji Tramwaj (2011), wszystkie korzystające z materiału literackiego wielu autorów, skomponowane w jednolity scenariusz teatralny przez reżysera i jego współpracowników. Spoiwem tych scenariuszy są kluczowe dla człowieka współczesnego konflikty moralne: doświadczenie Holocaustu i granice poświęcenia, śmierć i pornografia, wykluczenie i walka kobiet o podmiotowość. W starannie dobieranym zespole znaleźli się m.in. Stanisława Celińska, Magdalena Cielecka, Ewa Dałkowska, Maja Ostaszewska, Andrzej Chyra, Adama Ferency, Zygmunt Malanowicz, Jacek Poniedziałek, Maciej Stuhr.

Teatr prowadzi szeroką działalność pozateatralną i około teatralną, pilotuje liczne projekty edukacyjne i wydawnicze, a także rozwija współpracę międzynarodową – m.in. jako współproducent wspomnianego spektaklu Krzysztofa Warlikowskiego Tramwaj wg Tennessee Williamsa, wystawionego na scenie paryskiego teatru Odeon. „Nowy Teatr – deklarują jego twórcy – chce rozbudować przestrzenie dialogu z publicznością, nie ograniczając się jedynie do działań ściśle teatralnych. Ma być miejscem nowej sytuacji artystycznej. Wolnym polem działania dla zaproszonych artystów i kuratorów, przestrzenią tworzoną przez ludzi z pomysłami”.

Toteż obok inscenizacji Warlikowskiego Nowy realizuje mniejsze projekty teatralne, m.in. Wyspy Renate Jett, niemieckiej artystki, współpracującej od lat z Warlikowskim, i Życie seksualne dzikich, nawiązujące do dzieła polskiego antropologa i podróżnika Bronisława Malinowskiego, w reżyserii Krzysztofa Garbaczewskiego. Jednak styl i charakter(gr. charakter = wizerunek), postać literacka o wyraźnie i... Nowego wyznaczają spektakle Warlikowskiego, który odchodzi od tradycyjnie rozumianego teatru dramatycznego jako miejsca inscenizowania dramatów w stronę teatru postdramatycznego, w którym dokonuje się dekonstrukcji istniejących utworów literackich, w szczególności klasyki. Powstają kompozycje wyrażające ideę inscenizatora, podporządkowującego swojej koncepcji wykorzystywany materiał literacki i inspiracje płynące z wielu źródeł. Ważnym składnikiem spektakli stają się wtopione w jego kształt projekcje wideo i swego rodzaju mansjony, ruchome fragmenty zabudowy scenicznej, zmieniające w trakcie spektaklu swój układ przestrzenny. Charakterystyczny dla tej budowanej stylistyki są Opowieści afrykańskie, które najwięcej zawdzięczają trzem dramatom Szekspira (Kupiec wenecki, Otello i Król Lear), czytanym przez fragmenty prozy Coetzeego i specjalnie napisane przez Wajdiego Mouvada na zamówienie Warlikowskiego monologi Porcji, Desdemony i Kordelii. Bohaterowie Szekspira, Shylock, Otello i Lear (we wszystkich idealnie wciela się Adam Ferency), przechodzą przez piekło odrzucenia za sprawą swej starości, koloru skóry, pochodzenia, ale i sami kryją w sobie mroczne tajemnice pożądania i występku. Monologi i czyny kobiet to rodzaj odwetu na mężczyznach za wymuszane od wieków posłuszeństwo.

Warlikowski zawsze był specjalistą miksowania i łączenia wyrafinowanych i niesmacznych kawałków, choć nie zawsze wychodził z tego mieszania zwycięsko. Także premiera Kabaretu warszawskiego przynosi wynik niejednoznaczny. Bo choć przesłanie spektaklu jest jasne, uwaga: „zagrożenie weimarskie” wisi nad Warszawą, to argumenty już nie tak przekonujące. Sięgając po wątki sławnego filmu Kabaret, Warlikowski porusza się po oswojonym terytorium, choć czyni to odkrywczo pod względem formalnym i wykonawczym – aktorzy Nowego pokazują w tej części swoje możliwości: mocne kreacje tworzą Stanisława Celińska i Magdalena Cielecka, powalają na kolana solówki Redbada Klinstry i wysmakowana konferansjerka Zygmunta Malanowicza. Zbiorowe pokazy gimnastyki i kabaretowego tańca to prawdziwa majsterska robota. Po zachwycającej pierwszej części następuje rozczarowanie: reżyser czyni woltę, ucieka od kabaretowej konwencji, przenosząc akcję Nowego Jorku w czasie ataku na wieże WTC i zastępując kabaret nieprzekonywającym performansem.