Sprawozdanie z działalności Klubu Krytyki Teatralnej AICT w latach 2009-2012

Od 29 stycznia 2009 do października 2012 Zarząd Klubu Krytyki Teatralnej, pod przewodnictwem Tomasza Miłkowskiego, działał w składzie: Joanna Biegalska, Henryk Bieniewski, Bożena Frankowska – wiceprzewodnicząca, Grzegorz Konat, Jadwiga Opalińska – wiceprzewodnicząca, Agnieszka Pudlis, Walentyna Mikołajczyk-Trzcińska, Justyna Hofman-Wiśniewska – sekretarz. Po pierwszym roku kadencji z pracy w Klubie wycofał się Grzegorz Konat.

 

Klub prowadził szeroką działalność międzynarodową

  • podczas festiwalu Premio Europa, Wrocław (2009) zorganizował Międzynarodowe Kolokwium (31 marca-1 kwietnia 2009 r.) pod hasłem „Sztuka aktorska przed i po Grotowskim” wraz z Instytutem Grotowskiego; w kolokwium ze strony polskiej udział wzięli: Maja Komorowska, Barbara Osterloff, Ludwik Flaszen, Jarosław Fret, Andrzej Żurowski (referat) i Tomasz Miłkowski (referat i prowadzenie całości). W festiwalu wzięli udział ponadto członkowie KKT: Wiesław Geras, Krystyna Gucewicz-Przybora, Barbara Folta, Ewa Kielak-Ciemniewska, Anna Leszkowska, Joanna Puzyna-Chojka, Magdalena Raszewska, Konrad Szczebiot, Walentyna Mikołajczyk-Trzcińska, Justyna Hofman-Wiśniewska.

  • w 2009 z inicjatywy Wiesława Gerasa, dyrektora WROSTJA, w Kownie odbył się pierwszy festiwal monodramów państw bałtyckich, Monobaltija, pod kierownictwem Aleksandra Rubinovasa, w którym Tomasz Miłkowski był członkiem jury, a w rok później, podczas drugiego festiwalu przewodniczył jury; w roku 2012 po raz trzeci uczestniczył w jury;

  • Polska delegacja AICTMiędzynarodowe Stowarzyszenie Krytyków Teatralnych (Associ... uczestniczyła w Kongresie w Erywaniu (VI 2010), gdzie wiceprzewodniczący honorowy AICT Andrzej Żurowski został odznaczony Medalem za zasługi dla kultury Armenii; w skład delegacji wchodzili także: Walentyna Mikołajczyk-Trzcińska i Tomasz Miłkowski;

  • reprezentacja Klubu wzięła udział w Festiwalu z okazji Europejskiej Nagrody Teatralnej w Sankt Petersburgu (2011), gdzie Tomasz Miłkowski prowadził międzynarodowe warsztaty krytyki teatralnej (grupę rosyjską), a polską delegację tworzyli Ewa Kielak-Ciemniewska, Konrad Szczebiot, Walentyna Mikołajczyk-Trzcińska, Joanna Puzyna-Chojka i Agnieszka Pudlis;

Przewodniczący KKT uczestniczył w międzynarodowych seminariach, m.in.:

  • podczas Holland Festival w Amsterdamie (18-21 maja 2009, referat),

  • w trakcie festiwalu teatralnego w Pilznie (Czechy, 9-13.09.2009, referat),

  • w spotkaniu w Bratysławie (21.10.2009),

  • w Mariborze w Słowenii w konferencji krytyków i teatrologów „Interkrytyka”, gdzie wygłosił referat „Kim jest krytyk” (2010),

  • w panelu krytyków i teatrologów w Salamance w Hiszpanii (2011),

  • w festiwalu w Pilznie 2012 (udział w panelu)

Przedstawiciele Klubu brali udział w międzynarodowych konferencjach i warsztatach:

  • podczas seminarium w Bratysławie referat nt. koncepcji teatru narodowego wygłosiła Magdalena Raszewska (2010)

  • Zuzanna Talar wzięła udział w warsztatach podczas festiwalu lalkowego w Finlandii (2011)

  • Grzegorz Konat wziął udział w warsztatach międzynarodowych we Wrocławiu (2009)

  • Dorota Mieszek wzięła udział w warsztatach międzynarodowych w Amsterdamie (2009)

  • Ewa Uniejewska, Katarzyna Olczak wzięły udział w warsztatach międzynarodowych w Warszawie (2012)

  • Konrad Szczebiot wziął udział w seminarium w Tbilisi (IX 2012, referat)

  • Konrad Szczebiot, Krzysztof Kucharski i Tomasz Miłkowski wzięli udział w kolokwium w Jelczu podczas międzynarodowego festiwalu Melodrama (VIII 2012)

Przewodniczący KKT uczestniczył w posiedzeniach Komitetu Wykonawczego AICT: w 2009 – we Wrocławiu (IV) i Pilznie (IX), w 2010 – w Vallabh Vidyanagar, Indie (I) i Mariborze w Słowenii (X), w 2011 – w Sankt Petersburgu (IV) i Tbilisi (X), w 2012 roku – w Warszawie (III). Nie wziął udziału w posiedzeniu w Chicago z powodu odrzucenia wniosku o finansowanie kosztów podróży przez Instytut Mickiewicza.

Klub organizował sesje krajowe:

  • w Domu Dziennikarza sesję naukową przygotowaną w Roku Słowackiego „Kordian nie chce zejść ze sceny” (16.10.2009); wystąpienia przedstawili: Jadwiga Opalińska, Justyna Hofman-Wiśniewska, Jarosław Kilian i Tomasz Mikowski, który seminarium także prowadził.

  • w Teatrze Polskim spotkanie współtwórców i pierwszych recenzentów spektaklu Wojciecha Siemiona „Wieża malowana” – 50 lat później (7.12.2009) z jego udziałem oraz Jerzego Pomianowskiego, Edwarda Pałłasza, Wiesława Gerasa, Ernesta Brylla(ur. 1935 w Warszawie), poeta, dramaturg, prozaik, scenarzys..., którzy otrzymali medal pamiątkowy „Pół wieku Wieży malowanej”, zaprojektowany przez art. rzeźbiarza Wiesław Janasza. Medal otrzymali też nieobecni na spotkaniu Ludwik Flaszen i Adam Kilian. Medale wręczali Sławomira Łozińska (w imieniu Teatru Ateneum, który medal ufundował) oraz przewodniczący KKT.

  • w Domu Dziennikarza sesję „Wykluczeni – droga bez powrotu” (30.09.2010); wystąpienia przedstawili Joanna Puzyna-Chojka, Justyna Hofman-Wiśniewska, Stanisław Zawiśliński i Tomasz Miłkowski; w towarzyszących programowi imprezach wzięli także udział m.in. Stefan Chwin i Jan Bończa-Szbłowski;

  • Klub był partnerem Festiwalu Gwiazd w Żyrardowie (11-19.09.2010); w spotkaniach uczestniczyli Walentyna Mikołajczyk-Trzcińska, Tomasz Miłkowski i zaproszeni artyści (m.in. Emilia Krakowska, Paulina Holtz i Joanna Żołkowska);

  • wspólnie z Wrocławskim Towarzystwem Przyjaciół Teatru i Państwową Szkołą Teatralną w Krakowie Filia we Wrocławiu Klub zorganizował panel dyskusyjny „Czy Teatr Jednego Aktora jest teatrem ubogim?” (22.11.2010) z udziałem Ludwika Flaszena;

  • Polska sekcja AICI/KKT była jednym z patronów projektu „Pianista Warszawy – Władysław Szpilman” (2011).

  • Grupa członków KKT uczestniczyła w wyjeździe studyjnym, zorganizowanym przez Justynę Hofman-Wiśniewską, do Teatru Arka we Wrocławiu (2011)
  • Klub był partnerem projektu „Wzajemność” z okazji Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej (X 2012, m.in przegląd spektakli Teatru TV w Teatrze Powszechnym z udziałem prof. Jacka Hołówki, Agaty Buzek, Olgi Sawickiej, Andrzeja Barańskiego, Krzysztofa Domagalika i Andrzeja Strzeleckiego).

 

Klub angażował się w promocje książek: „Leksykon dramatopisarzy” Janusza Termera (23.02.2009, Warszawa, klub Tarabuk), „Teatr Siemion” Tomasza Miłkowskiego (24.11.2009, Wrocław, Warszawa w Teatrze Ochoty, festiwal teatrów jednego aktora w Toruniu), „Modrzejewska. ShakespeareStar” Andrzeja Żurowskiego (21.05.2010, promocja z udziałem Krystyny Jandy), „Czy teatr jednego aktora jest teatrem ubogim” Wiesława Gerasa i Tomasza Miłkowskiego (2011, spotkania promocyjne we Wrocławiu i w Toruniu z udziałem grona współautorów).

Klub przyznawał nagrody:

  • Nagrodę im. Stefana Treugutta – Maciejowi Prusowi za telewizyjną realizację „Wyzwolenia” Stanisława Wyspiańskiego (9.02.2009); od roku 2010 nagrodę zawieszono w związku ze znacznym spadkiem telewizyjnej produkcji teatralnej,

  • Nagrodę im. Wojciecha Bogusławskiego(1757-1829), aktor, reżyser, dramatopisarz, trzykrotny dyre... – Piotrowi Kamińskiemu za teatralną książkę „1000 i jedna Opera” (16.02.2009),

  • Nagrodę im. Boya 2009 – Januszowi Wiśniewskiemu za jego autorskie spektakle w Teatrze Nowym w Poznaniu, a w szczególności inscenizacje „Fausta”, „Burzy” i „Arki Noego”, odnowiono też Nagrodę Boya z okazji 50-lecia premiery „Wieży malowanej Wojciechowi Siemionowi (24 listopada 2009); Nagrodę im. Boya 2010 – Januszowi Gajosowi za wybitne osiągnięcia aktorskie na deskach Teatru narodowego (17.09.2010), Nagrodę im. Boya 2011 – Agnieszce Glińskiej za wybitne osiągnięcia reżyserskie w Teatrze Współczesnym i Narodowym, Nagrodę im, Boya 2012 Henrykowi Talarowi za wybitne osiągnięcia aktorskie ze szczególnym uwzględnieniem roli Prospera w Szekspirowskiej „Burzy” w reż. Igora Gorzkowskiego (Studio Teatralne Koło/Teatr Ochoty).

  • Nagrodę Modjeska Prize – (nagroda ustanowiona przez polską sekcję AICT, polski Ośrodek ITI i Instytut Teatralny) Isabelle Huppert (30.04.2011),

  • Nagrodę im. Ireny Solskiej – (nagroda ustanowiona przez polską sekcję AICT w roku 2011) – Danucie Szaflarskiej za wybitne osiągnięcia artystyczne (27.03.2011 i Ninie Andrycz(1912-2014), aktorka od debiutu związana z warszawskim Teat... (27.03.2012) – pod nieobecność artystki laudacje wyghlosiła Krystyna Gucewicz-Przybora.

 

Dzięki staraniom polskiej sekcji AICT oraz przy wsparciu finansowym Prezydent m.st. Warszawy Klub zorganizował Warsztaty Krytyki Teatralnej (5.09. – 19.12.2009), w których uczestniczyło ponad 30 uczestników. W ramach warsztatów odbyły się spotkania m.in. z Izabellą Cywińską, Emilią Krakowską, Henrykiem Bieniewskim, Sylwestrem Biragą, Pawłem Dobrzyckim, Krzysztofem Miklaszewskim, Henrykiem Talarem, Jerzym Satanowskim, Maciejem Wojciechowskim, Andrzejem Żurowskim. Grupa absolwentów postanowiła utworzyć w ramach Klubu Krytyki Teatralnej koło młodych. Kolejna edycja warsztatów miała miejsce w marcu i kwietniu 2010 roku. Zajęcia warsztatowe, seminaria i wykłady prowadzili m.in. Bożena Frankowska, Dobrochna Kędzierska, Jadwiga Opalińska, Anna Leszkowska oraz Justyna Hofman-Wiśniewska i Tomasz Milkowski, którzy całość organizowali.

W 2010 roku trwały już przygotowania do zorganizowania wiosną 2012 roku 26. Kongresu AICT w Warszawie. W 2010 roku patronat honorowy nad Kongresem objął minister kultury Bogdan Zdrojewski. W 2011 roku powołano Komitet Organizacyjny Kongresu (przewodnictwo honorowe objął Henryk Bieniewski, przewodnictwo Komitetu Organizacyjnego Tomasz Milkowski, a dyrektorką generalną Kongresu została Justyna Hofman-Wiśniewska), podjęto skuteczne starania w Ministerstwie Kultury i DN oraz Instytucie Teatralnym o sfinansowanie Kongresu.

W trakcie przygotowań odbyła się wizyta studyjna przewodniczącego i sekretarza generalnego AICT (X 2011), podczas której zorganizowano panel poświęcony zasadom postępowania krytyka teatralnego (5 X 2011). W panelu oprócz naszych gości uczestniczyli m.in. Bożena Frankowska, Jadwiga Opalińska, Magdalena Raszewska, Henryk Talar i Tomasz Miłkowski.

26 Kongres Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych z udziałem około 100 krytyków z 40 krajów świata oraz ok. 50 krytyków i artystów z Polski obradował w Warszawie w dniach 26-30 marca 2012. Polska sekcja IATC/AICT – Klub Krytyki Teatralnej Stowarzyszenia Dziennikarzy RP już po raz czwarty była gospodarzem Kongresu wraz z Odziałem Warszawskim SD RP, a Warszawa gościła Kongres po raz trzeci. Oficjalną delegację polskiej sekcji AICT/IATC stanowili Andrzej Żurowski i Tomasz Miłkowski (obaj z urzędu jako funkcyjni AICT) i Walentyna Mikołajczyk-Trzcińska oraz Katarzyna Michalik-Jaworska wskazane przez Zarząd KKT.

Kongres został zorganizowany ze środków przyznanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy współpracy Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego, pod honorowym patronatem Ministra Kultury i Prezydent m.st. Warszawy. W przygotowaniach uczestniczyło ok. 40 osób, reprezentujących Odział Warszawski oraz Klub Krytyki Teatralnej oraz grupa studentów-wolontariuszy, a siedziba Oddziału pełniła rolę sekretariatu Komitetu Organizacyjnego. Zaplecze organizacyjne i techniczne, choć skromne, okazało się wystarczające dla zapewnienia sprawnej organizacji przedsięwzięcia, którego merytoryczną stroną zajmował się zarząd Klubu. Podczas Kongresu krytycy i artyści polscy przedstawili referaty i występowali w dyskusji; referat wprowadzający wygłosił Jerzy Limon, referaty: Magdalena Raszewska, Magdalena Gołaczyńska, Dominika Łarionow, Jacek Głomb; w panelu o polskim teatrze, prowadzonym przez Walentynę Mikołajczyk-Trzcińska wystąpili Renata Jasińska, Jan Englert, Sylwester Biraga i Jacek Głomb; Warszawę teatralną zaprezentował Tomasz Miłkowski podczas spotkania uczestników Kongresu z warszawskim środowiskiem teatralnym w Teatrze Ateneum w Międzynarodowym Dniu Teatru, słowo powitalne wygłosił Andrzej Żurowski, serie wydawnicze Aict i WTPK zaprezentowali Wiesław Geras i Tomasz Miłkowski.

Krytycy i teatrolodzy obecni na Kongresie opublikowali wiele artykułów specjalistycznych poświęconych polskiemu teatrowi, a także relacji z Kongresu, m.in. we Włoszech, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Francji, Hiszpanii, Portugalii. Obszerne relacje z Kongresu i internetowe wydanie książki Zawsze teatr ukazały się na stronie klubowej: www.aict.art.pl oraz specjalnej stronie poświęconej Kongresowi www.teatrnaswiecie.aict.pl, a także stronie Oddziału Warszawskiego. W przygotowaniu są internetowe wydania książek kongresowych w polskiej wersji językowej oraz zbiór wszystkich relacji i artykułów opublikowanych za granicą z okazji Kongresu. W zgodnej opinii delegatów warszawski Kongres zarówno pod względem programowym, jak i organizacyjnym uważany jest za jeden z najlepszych w historii stowarzyszenia.

Przewodniczący KKT został wybrany wiceprezesem AICT.

Klub prowadził działalność wydawniczą:

kwartalnik „Yorick” na stronie www.aict.art.pl pod redakcja Tomasza Miłkowskiego i Justyny Hofman-Wiśniewkskiej – 14 edycji w kadencji, w tym dwa podwójne objętościowo wydania specjalne: poświęcone wrocławskim festiwalom teatru jednego aktora i fenomenowi teatru jednoosobowego oraz dorobkowi Kongresu AICT w Warszawie – Zawsze teatr; na łamach „Yoricka” publikowało ok. 200 autorów

Newsletter– w 2009 roku – 14 wydań, 2010 roku – 7 wydań, 2011 – 8 wydań, w 2012 – 4 wydania

międzynarodowy półrocznik „Critical Stages” co roku dwie edycje (współpraca); w kolejnych wydaniach ukazało się m.in. pokłosie seminarium „Sztuka aktorska po Grotowskim” i referaty wygłoszone podczas seminarium „Teatr poza teatrem”, trwającego w trakcie Kongresu warszawskiego AICT

Kwartał w Teatrzedodatek specjalny Yoricka pod redakcją Ewy Sośnickiej-Wojciechowskiej poświęcony zapowiedziom premier i wydarzeń teatralnych w całym kraju – do współpracy udało się pozyskać kilkanaście osób, w tym spośród członków Klubu: Alinę Kietrys, Justynę Gajek, Anetę Głowacką, Iwonę Jędrzejewską, Marzenę Dobosz i Katarzynę Michalik-Jaworską; pierwsze wydanie Kwartalu ukazało się na naszej stronie pod koniec 2012 roku

publikacje książkowe:

bibliofilskie wydanie „Alfabetu Krytyków Teatralnych. Zeszyt I” (2009) pod redakcją Bożeny Frankowskiej, Justyny Hofman- Wiśniewskiej i Tomasza Miłkowskiego

bibliofilskie wydanie broszury W teatrze i obok (2011), zawierającej prace uczestników warsztatów krytyki teatralnej organizowanych przez KKT pod red. Justyny Hofman-Wiśniewskiej

Transformation: Polish Theatre after 1989” – książka w języku angielskim poświęcona transformacji polskiego teatru (2011) pod redakcją Bożeny Frankowskiej i Tomasza Miłkowskiego

Boy Award Winners 2001-2011” (2012), w angielskiej wersji językowej pod redakcją Bożeny Frankowskiej i Tomasza Miłkowskiego

Teatr poza teatrem” (2011), katalog Kongresu AICT i program seminarium podczas Kongresu w 3 wersjach językowych pod redakcja Tomasza Miłkowskiego

Zawsze teatr” – papierowa wersja Yoricka zawierająca pokłosie 26. Kongresu AICT (2012), częściowo w języku angielskim; wybór tekstów; Justyna Hofman-Wiśniewska, Tomasz Miłkowski; redakcja Anna Leszkowska, Marzena Dobosz

Wszystkie książki związane z Kongresem zaprojektował graficznie Janusz Golik, a opublikowało Wydawnictwo Skorpion (redaktor naczelny – Stanisław Zawiśliński)

bibliofilskie wydanie broszury z okazji 50-lecia premiery Wieży Malowanej (2009) pod redakcją Justyny Hofman-Wiśniewskiej

Nowością w działalności klubu było utworzenie strony AICT na Facebooku, w której rewitalizacji uczestniczy Ewelina Drela, a także strony Atlas Teatralny Stolicy.

Odrębne sprawozdanie obejmuje działalność Koła Młodych KKT.

 

Przewodniczący KKT

Tomasz Miłkowskiego

Warszawa, 4 stycznia 2013

Dodaj komentarz